DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bahrizâde Dürrî Abdülbâki/Gösterir çarh cihânın mâcerâsından haber
gazel · 16.–17. yüzyıl

Gösterir çarh cihânın mâcerâsından haber

Dürrî, şarap kabarcığından dünyanın geçiciliğini okur; gam denizindeki gönül gemisi, Huten miski ve sabah yelinin sevgilinin kakülünden aldığı koku şiirin haber zincirini oluşturur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Gösterir çarh cihânın mâcerâsından haber

    Her virür âlem fenâsından haber

    Bahr-i gamda saldı dil fülkün belâ girdâbına

    Yüze gelmez bir âşinâsından haber

    Öğrenürmiş zülf-i anber bûyine

    Olmamıştır var ise müşgin Hatâ’sından haber

    Kâkül-i dildârı şemm itmiş sabâdan bû alup

    Bu imiş bildim fakîrin müddeâsından haber

    Dişleri vasfıyla yârın çâşnî dehrin oldı pür

    Dürrî’nin bu haber

    1Felek, dünyanın macerasından haber verir.

    2Her şarap kabarcığı dünyanın geçiciliğinden haber verir.

    3Gam denizinde gönül gemisini bela girdabına saldı.

    4Hiçbir yüzücü, aşinalığından haber vermek için yüzeye çıkamaz.

    5Huten miski, amber kokulu saçın kokusunu öğrenmiş.

    6Varsa bile, miskin Hatâ ülkesindeki aslından haber kalmamıştır.

    7Saba, sevgilinin kakülünü koklayıp ondan koku almış.

    8Fakirin isteğinin bu olduğunu şimdi anladım.

    9Sevgilinin dişlerinin anlatımı dünyanın damağını lezzetle doldurdu.

    10Bu, Dürrî’nin gönül açan inci gibi şiirinden haberdir.

    Gazel, her imgeyi bir haber taşıyıcısına çevirir: felek dünyanın macerasını, şarap kabarcığı faniliği, misk ve saba sevgilinin saç kokusunu bildirir. Gam denizindeki gönül gemisinden yüzeye çıkamayan yüzücü, haberin kesildiği yerdir; son beyit nazmı inciye dönüştürür.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Dürrî (Bahrizâde Abdülbâki) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirTab’ını gevher-i irfân-ı hünerdâr eyleBahrizâde Dürrî Abdülbâki · müseddes

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

habâb-ı mey

şarabın yüzeyindeki kabarcık

şinâver

yüzücü

müşg-i Huten

Huten bölgesinin ünlü miski

dürr-i nazm-ı dilküşâsından

gönül açan şiir incisinden

bahr-i gam

Keder denizi.

belâ girdâbı

Felaketin dönen suya benzetilen çekimi.