Yine Bir Sevdaya Düştüm
Aşk, anlatıcıyı hem yakan ateş hem taşıran denizdir. Mecnun’a dönen benlik seherde ağlar, yaralı göğsünü dağlar ve inci arayan dalgıç gibi kendi denizine iner; Derviş Himmet dünyada başıboş ve bütünüyle yaralı kalır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Yine bir sevdaya düştüm
Aşkın elinden elinden
1Yine bir sevdaya düştüm.
2Aşkın elinden elinden.
- 2
Yine ummân olup taştım
Aşkın elinden elinden
1Yine bir denize dönüşüp taştım.
2Aşkın elinden elinden.
Denize dönüşüp taşmak, duygunun beden sınırlarını aşmasını anlatır. Nakarat taşkınlığın kaynağını açık tutar: hareket şairin kararıyla değil, aşkın etkisiyle doğar.
- 3
aşk ile yandım
Fâni cihandan usandım
1Aşk ateşiyle yandım.
2Geçici dünyadan usandım.
Ateşte yanmakla geçici dünyadan usanmak birbirini tamamlar. Aşk eski ilgileri yakarken fanilik bilgisi şairi dünyevi bağlardan uzaklaştırır.
- 4
Mecnun'a döndüm
Aşkın elinden elinden
1Sanki Mecnun’a döndüm.
2Aşkın elinden elinden.
Mecnun benzetmesi, şairin akıl ölçülerini aşan tutkusunu klasik bir örneğe bağlar. Nakarat bu dönüşümün sorumluluğunu yine aşkın ele geçirici gücüne verir.
- 5
Seherlerde ağlayalım
Derdli sinem dağlayalım
1Seher vakitlerinde ağlayalım.
2Dertli göğsümü dağlayalım.
Seherde ağlamak ve yaralı göğsü dağlamak, aşk acısına ritüel bir zaman ve bedensel iz kazandırır. Acı gizlenmez; bilinçli biçimde hatırlanıp derinleştirilir.
- 6
Sular gibi çağlayalım
Aşkın elinden elinden
1Sular gibi çağlayalım.
2Aşkın elinden elinden.
Su gibi çağlamak, gözyaşıyla sesin birlikte taşmasını ifade eder. Aşk nakaratı, bu akışın sıradan keder değil, sevdanın sürüklediği manevi coşku olduğunu belirtir.
- 7
Özümü saldım
Ana olup daldım
1Kendimi denize bıraktım.
2O denize dalgıç olup daldım.
Kendini denize bırakıp dalgıç olmak, şairin acıdan kaçmak yerine onun derinine indiğini gösterir. Aranan inci, aşkın yüzeyde görünmeyen bilgisi ve değeridir.
- 8
Pirlikte hayrette kaldım
Aşkın elinden elinden
1Yaşlılığımda hayret içinde kaldım.
2Aşkın elinden elinden.
Yaşlılıkta duyulan hayret, deneyimin aşkı açıklamaya yetmediğini söyler. Ömür ilerlese de şair, nakaratın belirttiği güç karşısında hâlâ şaşkın ve teslimdir.
- 9
DERVİŞ HİMMET bîçaredir
Cihan içre âvâredir
1Derviş Himmet çaresiz kalmıştır.
2Dünyada başıboş dolaşır.
Mahlaslı birimde çaresizlik ve dünyada başıboş dolaşma açıkça kabul edilir. Şair kendisini yol gösteren biri gibi yüceltmez; aşkın önünde yönünü yitirmiş kişi olarak sunar.
- 10
Hem yüreği yaredir
Aşkın elinden elinden
1Yüreği bütünüyle yaralıdır.
2Aşkın elinden elinden.
Yüreğin bütünüyle yaralı oluşu şiirin ateş, gözyaşı ve deniz imgelerini tek bedende toplar. Son nakarat yarayı kapatmaz; sevdanın kalıcı işareti olarak bırakır.
Metnin kaynağı
Şeyh Himmet Efendi isnadı basılı bölüm, görünür mahlas ve kamu akademik kimlik otoritesiyle bağlandı. Eş ad uyarısı: 16. yüzyıl Alevi-Bektaşi şairi Kul Himmet ve Himmet-zâde Abdî ile birleştirilmez; Derviş Himmet görünür mahlası ve Bayramî şeyh kimliği birlikte aranır.
Atıf kanıtını aç ↗Sadeddin Nüzhet Ergun tarihî baskısı; Şeyh Himmet Efendi bölümü, basılı No. 4; 10 birim/20 dize; sabit sürüm Ergun-1938-HIMMET-4. Özgün yüzey ve apparatus korunmuş, kapalı basılı biçimlerde tahmin yapılmamıştır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Vakti-i seherdeŞeyh Himmet Efendi · Nefes/ilahi→
Yeni sevdaya düşmek, aşkın şair üzerinde tekrar eden ve denetim dışı bir güç olduğunu gösterir. ‘Elinden’ nakaratı hem çekilen sıkıntıyı hem de bu güce teslimiyeti taşır.