Yüz bin mihnet ile bir bağ yetirdim

Emrah, büyük emekle yetiştirdiği bağı başkasına kaptırmayı sevgiliyi yitirişinin temel benzetmesi yapar. Gözyaşı Ceyhun’a, dertler binlere ulaşır; feleğin yâri elden almasının ardından gelen kötü haber, dostların ağladığı ve düşmanların güldüğü bir ölüm sahnesiyle kapanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yüz bin mihnet ile bir bağ yetirdim

   Yemedim meyvasın el aldı gitti

   1Yüz bin zahmet ile bir bağ yetirdim.

   2Yemedim meyvesini el aldı gitti.

   Yüz bin zahmetle yetiştirilen bağ uzun emeği simgeler; meyveyi başkasının alması, emek sahibinin sevdiğine erişemeden mahrum kalışıdır. Bağ emeğinin karşılığını başkasının yemesi, sevgili kaybını haksız bir hasat görüntüsüyle daha da acılaştırır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ağlar göz yaşımı Ceyhun eyledim

   Çalkandı dünyayı sel aldı gitti

   1Ağlayan gözümün yaşını Ceyhun’a çevirdim.

   2Dünya çalkalandı; sel her şeyi alıp götürdü.

   Gözyaşı Ceyhun kadar büyürken dünya da selle çalkalanır; kişisel ağlayış, çevrede her şeyi sürükleyen bir felaket ölçüsüne ulaşır. Gözden başlayan selin dünyayı sarsması, bireysel yasın artık çevresine sığmayan bir taşkına dönüştüğünü bildirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Yüz bin dert çekmişim bin dahi gerek

   Çok ömür ister ki bir dahi görek

   1Yüz bin dert çektim; gerekirse binini daha çekerim.

   2Onu bir daha görebilmek için uzun bir ömür gerekir.

   Çekilmiş yüz bin derde yenilerinin eklenmesi göze alınır; sevgiliyi bir kez daha görmek için uzun ömür istemek, sabrın tek nedenini açıklar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Yarim elden aldı o zalim felek

   Hoyrat dost bağından gül aldı gitti

   1O zalim felek sevgilimi elimden aldı.

   2Hoyrat, sevgilinin bağından bir gül alıp gitti.

   Felek sevgiliyi âşığın elinden alır; hoyradın bağdan gül koparması, aynı kaybı kader ve kaba rakip üzerinden iki kez anlatır. Felek ile hoyrat aynı kaybın iki faili olur; biri kaderi, diğeri sevgiliye uzanan kaba eli temsil eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Nazlı yarin kem haberi gelüptür

   Dostlar ağlar düşmanlarım gülüptür

   1Nazlı yarin kötü haberi gelmiştir.

   2Dostlar ağlar düşmanlarım gülmüştür.

   Sevgiliden gelen kötü haber dostları ağlatır, düşmanları güldürür; yas haberi çevreyi sevgi ve düşmanlık çizgisinde ikiye böler. Dostun ağlayıp düşmanın gülmesi, ölüm haberinin anlatıcının çevresindeki gerçek bağlılıkları açığa çıkardığını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Dediler ki dertli EMRAH ölüptür

   Kimi kazma kürek bel aldı gitti

   1Dediler ki dertli EMRAH ölmüştür.

   2Kimi kazma, kürek ve bel alıp gitti.

   Emrah’ın ölüm haberi açıkça verilir; kazma, kürek ve bel alan kişilerin gidişi, sözlü haberi somut bir defin hazırlığına dönüştürür. Defin araçları, Emrah’ın ölümünü söylentiden çıkarıp topluluğun harekete geçtiği geri dönülmez bir olaya dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle