A Sultanım Nazarına Bir Zaman

Âşık, geçmişte sevgilinin huzurunda bulunduğu günleri yeniden görmek ister; servi, keman kaş ve melek imgeleriyle büyüttüğü sevgiliye kavuşmayı Mevlâ’dan diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   A sultanım nazarına bir zaman

   Durduğum günleri gösterse Mevlâ

   1Ey sultanım, bir zamanlar huzurunda

   2Durduğum günleri Allah yeniden gösterse.

   Geçmişteki kabul anı, yeniden yaşanması Tanrı’dan istenen kalıcı bir mutluluk ölçüsüdür. Bu dilek, şiirin yineleyen kavuşma duasını başlatır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ol servi kaddi kaşları kemanı

   Gördüğüm günleri gösterse Mevlâ

   1O servi boyluyu, keman kaşlıyı

   2Gördüğüm günleri gösterse Mevlâ.

   Servi boy ile yay biçimli kaş, hasreti görünen bir sevgili portresine dönüştürür. Aynı dua sevgilinin görünüşüne bağlanır. Boy ve kaş ayrıntıları, duanın geri istediği günü somut bir yüz ve bedenle hatırlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Âşıklığım tamam oldu arada

   Fitillerim işler oldu yarada

   1Âşıklığım tamam oldu arada.

   2Yaramdaki fitiller işlemeye başladı.

   Aşkın tamamlanması iyileşme değil, yaranın içinde fitillerin yeniden işlemesi olarak duyulur. Aşkın olgunluğu bedendeki acıyla ölçülür. “Fitil” imgesi, tamamlanmış aşkın yarayı kapatmayıp içeriden işlemeyi sürdürdüğünü gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Şahım ile hemdem olup murada

   Erdiğim günleri gösterse Mevlâ

   1Sevgilimle sırdaş olup muradıma

   2Erdiğim günleri gösterse Mevlâ.

   Şahla yakınlık ve murada erişme, yinelenen duanın açık dünyevî hedefini belirler. Hatırlanan murat, bugünkü ayrılığı daha keskin kılar. Hemdemlik yalnız karşılaşmayı değil, sevgiliyle aynı mecliste kalıcı yakınlığı dile getirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Gökte meleksin inmeyesin arza

   Kim görürse âşık olur bu tarza

   1Gökte meleksin inmeyesin arza.

   2Kim görürse âşık olur bu tarza.

   Gökteki melek benzetmesi sevgiliyi erişilmez kılar; onu gören herkesin âşık olması bu uzaklığı büyütür. Erişilmezlik, güzelliğin herkesi kendine çekmesiyle pekişir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Sen şeh-i hûbana bu bende arza

   Girdiğim günleri gösterse Mevlâ

   1Ben kulun, sen güzeller şahının huzuruna

   2Girdiğim günleri gösterse Mevlâ.

   Güzeller şahı ile bende karşıtlığı, âşığın sevgilinin huzuruna kabul edilme arzusunu hiyerarşik biçimde kurar. Kabul edilme arzusu kul ile şah karşıtlığında derinleşir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Der ki Âşık dost hayali aynıma

   Dolayaydım kollarını boynuma

   1Âşık der ki: Dostun hayali gözüme gelir;

   2Keşke kollarını boynuma dolasaydım.

   Mahlasla konuşan kişi, hayali gözünde tutmaktan kollarını boynuna dolama isteğine geçer. Hayal, sarılma isteğiyle bedensel bir özleme dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Bir gece alıp o yâri koynuma

   Sardığım günleri gösterse Mevlâ

   1Bir gece alıp o yâri koynuma.

   2Sardığım günleri gösterse Mevlâ.

   Son sarılma düşü, bütün şiir boyunca ertelenen kavuşmayı bedensel yakınlıkta tamamlar. Kapanış, geçmiş kavuşmayı geleceğe yönelik duaya çevirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle