DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Âh-ı bezm-i aşka şem'-i şu'le-pûş oldu bu şeb
gazel · 19. yüzyıl

Âh-ı bezm-i aşka şem'-i şu'le-pûş oldu bu şeb

Aşk meclisindeki ah muma, yanan gönül pervaneye dönüşür. Sevgilinin siyah saçları gündüzü karartır; hüzünlü göz yıldız sayarken hilal, gönül kanı içilmiş yarım bir kadeh gibi görünür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Âh-ı bezm-i aşka oldu bu şeb

    Dil yanıp pervâne-i âteş-hurûş oldu bu şeb

    Eyledi sad tîre rûzı her ser-i mûyında bend

    Ol siyeh zülfün ki ey meh zîb-i dûş oldu bu şeb

    Tâ seher olup çeşm-i hazîn

    Dest-i nâlem çâk-sâz-ı ceyb-i hûş oldu bu şeb

    Nîmdir destinde çarhın

    Kangı hûn-ı dilden eyâ bâde-nûş oldu bu şeb

    Gâlibâ pervâne-veş yandı bir âteşle o da

    Ta'n-ı ehl-i aşktan Hikmet oldu bu şeb

    1Bu gece ah, aşk meclisine alevlere bürünmüş mum oldu.

    2Gönül yanıp bu gece ateş saçan bir pervaneye döndü.

    3Ey ay yüzlü, omzunu süsleyen o siyah saç

    4her telinin bağında bu gece yüz karanlık gündüz yarattı.

    5Hüzünlü göz sabaha kadar umutsuzlukla yıldız saydı;

    6inleyen elim bu gece akıl yakasını parçaladı.

    7Göğün elindeki altın hilal kadehi yarımdır;

    8Bu gece hangi gönlün kanını şarap diye içti?

    9Galiba o da pervane gibi bir ateşle yandı;

    10Hikmet bu gece aşk ehlinin ayıplaması karşısında sustu.

    Gece boyunca ışık ve karanlık birbirini üretir: ahın mumu yanar, saç gündüzü karartır, hilal kadeh olur. Son beyitte şairin susması, önceki yüksek sesli yanışın ardından aşk ehlinin kınamasına verilen sessiz karşılıktır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirÂteş almış reng-i gül ruhsâr-ı âl olmuş sanaŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

şem'-i şu'le-pûş

alevlere bürünmüş mum

encüm-şümâr-ı ye's

umutsuzlukla yıldız sayan

câm-ı zerrîn-i hilâl

hilalin altın kadehi

hâmûş

susmuş, sessiz

bezm aşka şem

Bu gece ah, aşk meclisine alevlere bürünmüş mum oldu

aşka şem pûş

Bu gece ah, aşk meclisine alevlere bürünmüş mum oldu