Âteş almış reng-i gül ruhsâr-ı âl olmuş sana
Gazel, sevgilinin kızıl yanağını, amber benini, gece saçını ve hilal kaşını kozmik bir güzellik düzeni içinde betimler. Âşığın düşkün gönlü bu yürüyüşün gölgesinde ezilir; yakut dudağın özlemi hayal kadehinin şarabı olur.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
-i gül olmuş sana
İnce anberler yanıp püskürme hâl olmuş sana
Kıl nesîm-i nâz ile arz-ı temâyül dâimâ
Kâmetin ey gülşen-i işve nihâl olmuş sana
Gerdenin ey âlem-i hüsn olsa da subh-ı münîr
Hâl kevkeb zülf şeb ebrû hilâl olmuş sana
Şâh-ı hüsne kılmağa arz-ı tazallüm
Safha-i ruhsâr-ı pür-hat arz-ı hâl olmuş sana
Kâkülün başdan çıkıp eyler hemîşe pîç ü tâb
İşbu fitne bâis-i sad olmuş sana
Nîm-hâbî vü siyeh-mestî olup hem-bezm-i nâz
Sonra çeşminde nigâh-ı bî-mecâl olmuş sana
Seyr-i reftârınla râhında dil-i üftâde âh
Sâye-veş ey pây-mâl olmuş sana
Kalbini ser-mest-i hasret etmeğe Hikmet müdâm
Şevk-i la'li bâde-i câm-ı hayâl olmuş sana
1Gülün rengi tutuşmuş, yanağın kıpkırmızı olmuş.
2İnce amberler yanıp püsküren bir bene dönüşmüş.
3Naz meltemiyle her zaman eğilim göster;
4ey işve bahçesi, boyun sana bir fidan olmuş.
5Ey güzellik âlemi, boynun aydınlık sabah olsa da
6benin yıldız, saçın gece, kaşın hilal olmuş.
7Güzellik padişahına saç teli tel tel yakınmak için
8yazılarla dolu yanağın sana bir dilekçe olmuş.
9Kâkülün baştan çıkıp sürekli kıvrılıp duruyor;
10bu fitne sana yüz türlü dedikodunun sebebi olmuş.
11Yarı uykulu bakış ve kara sarhoşluk naz meclisine katılmış;
12sonunda gözündeki bakış güçsüz düşmüş.
13Ey gurur fidanı, düşkün gönül yürüyüşünü seyrederken
14yolunda gölge gibi ayaklar altında kalmış.
15Ey Hikmet, kalbini her zaman hasretle sarhoş etmek için
16yakut dudağın özlemi hayal kadehinin şarabı olmuş.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Renk, koku ve gök imgeleri sevgilinin yüzünde toplanır. Yanağın üzerindeki tüyler bir arzuhâl yazısına, kıvrılan kâkül dedikodu çıkaran fitneye dönüşür; son beyitte gerçek kadehin yerini dudağın hayali alır.