DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Âteş almış reng-i gül ruhsâr-ı âl olmuş sana
gazel · 19. yüzyıl

Âteş almış reng-i gül ruhsâr-ı âl olmuş sana

Gazel, sevgilinin kızıl yanağını, amber benini, gece saçını ve hilal kaşını kozmik bir güzellik düzeni içinde betimler. Âşığın düşkün gönlü bu yürüyüşün gölgesinde ezilir; yakut dudağın özlemi hayal kadehinin şarabı olur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    -i gül olmuş sana

    İnce anberler yanıp püskürme hâl olmuş sana

    Kıl nesîm-i nâz ile arz-ı temâyül dâimâ

    Kâmetin ey gülşen-i işve nihâl olmuş sana

    Gerdenin ey âlem-i hüsn olsa da subh-ı münîr

    Hâl kevkeb zülf şeb ebrû hilâl olmuş sana

    Şâh-ı hüsne kılmağa arz-ı tazallüm

    Safha-i ruhsâr-ı pür-hat arz-ı hâl olmuş sana

    Kâkülün başdan çıkıp eyler hemîşe pîç ü tâb

    İşbu fitne bâis-i sad olmuş sana

    Nîm-hâbî vü siyeh-mestî olup hem-bezm-i nâz

    Sonra çeşminde nigâh-ı bî-mecâl olmuş sana

    Seyr-i reftârınla râhında dil-i üftâde âh

    Sâye-veş ey pây-mâl olmuş sana

    Kalbini ser-mest-i hasret etmeğe Hikmet müdâm

    Şevk-i la'li bâde-i câm-ı hayâl olmuş sana

    1Gülün rengi tutuşmuş, yanağın kıpkırmızı olmuş.

    2İnce amberler yanıp püsküren bir bene dönüşmüş.

    3Naz meltemiyle her zaman eğilim göster;

    4ey işve bahçesi, boyun sana bir fidan olmuş.

    5Ey güzellik âlemi, boynun aydınlık sabah olsa da

    6benin yıldız, saçın gece, kaşın hilal olmuş.

    7Güzellik padişahına saç teli tel tel yakınmak için

    8yazılarla dolu yanağın sana bir dilekçe olmuş.

    9Kâkülün baştan çıkıp sürekli kıvrılıp duruyor;

    10bu fitne sana yüz türlü dedikodunun sebebi olmuş.

    11Yarı uykulu bakış ve kara sarhoşluk naz meclisine katılmış;

    12sonunda gözündeki bakış güçsüz düşmüş.

    13Ey gurur fidanı, düşkün gönül yürüyüşünü seyrederken

    14yolunda gölge gibi ayaklar altında kalmış.

    15Ey Hikmet, kalbini her zaman hasretle sarhoş etmek için

    16yakut dudağın özlemi hayal kadehinin şarabı olmuş.

    Renk, koku ve gök imgeleri sevgilinin yüzünde toplanır. Yanağın üzerindeki tüyler bir arzuhâl yazısına, kıvrılan kâkül dedikodu çıkaran fitneye dönüşür; son beyitte gerçek kadehin yerini dudağın hayali alır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirÂyîne-dâr-ı ibret olup âsiyâ banaŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

ruhsâr-ı âl

kıpkırmızı yanak

mû-be-mû

saç teli tel tel; ayrıntısıyla

kîl ü kâl

dedikodu, çekişme

nahl-i nahvet

gurur fidanı

Âteş almış reng

Gülün rengi tutuşmuş, yanağın kıpkırmızı olmuş

almış reng gül

Gülün rengi tutuşmuş, yanağın kıpkırmızı olmuş