DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Âyîne-dâr-ı ibret olup âsiyâ bana
gazel · 19. yüzyıl

Âyîne-dâr-ı ibret olup âsiyâ bana

Gazel, değirmenin dönüşünü felek çarkına bağlayan ibretle başlar; kara baht, açılan yara goncaları ve kavuşmayı engelleyen haya ile sürer. Son beyitte ruhun hazzı, kalbe yeniden genişlik verir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    olup âsiyâ bana

    Oldu rûnümâ bana

    Bir üstühâna kendisi muhtâc iken henûz

    Düşmez hayâl-i sâye-i bâl-i hümâ bana

    Âfâkı tuttu baht-ı siyâhım misâl-i şeb

    Vermez henûz necm-i saâdet ziyâ bana

    Bir âhım açtı gonca-i dâğın hezârını

    Şâyeste nâm-ı bana

    Vermez gezer o meh-veş ile der-kenârda

    Sûy-ı visâle cûşiş-i hûy-ı hayâ bana

    Tîğ-i nigâhı kat edeli iltifâtını

    Bîgânedir muâmele-i âşinâ bana

    Rûhun telezzüzüyle gelir kalbe

    Hikmet bu sırrı kıldı beyân hoş sadâ bana

    1Değirmen bana ibret aynası oldu;

    2göğün çarkının dönüş sebebi bana görünür hâle geldi.

    3Kendisi daha bir tek kemiğe muhtaçken

    4hüma kanadının gölgesini düşünmek bana düşmez.

    5Kara bahtım gece gibi ufukları kapladı;

    6saadet yıldızı bana hâlâ ışık vermiyor.

    7Bir tek ahım yara goncalarının binini açtı;

    8ateş sesli bülbül adı bana yaraşır.

    9O ay yüzlüyle koyun koyuna gezmesine izin vermez;

    10utanma huyunun coşması beni kavuşma yönünden alıkoyar.

    11Bakışının kılıcı ilgisini kesip attığından beri

    12tanıdıkların davranışı bile bana yabancıdır.

    13Ruhun aldığı hazla kalbe bir genişlik gelir;

    14ey Hikmet, bu sırrı hoş bir ses bana açıkladı.

    Değirmen hem sürekli dönüşün hem de ihtiyaç içindeki insanın aynasıdır. Hüma gölgesine dair büyük talep reddedilirken bir ah bin yarayı açar. Şiir, yabancılaşmış ilişkilerden ruhu ferahlatan sırra doğru ilerler.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBâkî vü Nefî vü Nâbî vü Necâtî vü FehîmŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Âyîne-dâr-ı ibret

ibret aynasını tutan

medâr-ı çarh-ı felek

gök çarkının dönüş sebebi

bülbül-i âteş-nevâ

ateşli sesle öten bülbül

inbisât

açılma, iç ferahlığı

Âyîne dâr ibret

Değirmen bana ibret aynası oldu

dâr ibret olup

Değirmen bana ibret aynası oldu