Bâkî vü Nefî vü Nâbî vü Necâtî vü Fehîm

Şiir, Bâkî’den Nedîm’e klasik üstatları söz üsluplarının kılavuzları olarak anar; ardından yalnız vezin ve kafiyeyi tutturan taklitçi şairleri eleştirir. Gerçek hünerin ilahî tecelliyle kara taşı cevhere çevirdiğini söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bâkî vü Nefî vü Nâbî vü Necâtî vü Fehîm

   Sâbit ü Râgıb u Sâmî vü Fuzûlî vü Nedîm

   Reh-nümâyân-ı esâlîb-i sühan bunlardır

   Birinin mesleğine peyrev olur tab-ı selîm

   Çîre-destân-ı hünerden nice mâhir dahi var

   Silk-i telîfine olur her sühanı dürr-i nazîm

   Maddesi müteşâirdir eder cem-i hurûf

   Edip evzân u kavâfiye muvâfık tersîm

   Kimisi sârık-ı mazmûn u kimi hâb-ı hayâl

   Kiminin sebki rakîk u kiminin lafzı sakîm

   Nev-i insânda hayâl dahi lâ-yuhsâdır

   Sûret olsa dahi kâbil-i vech-i talîm

   Nice seng-i siyehi pür-güher etmiş Hikmet

   Ezelî terbiyet-i mihr-i tecellî-i Kerîm

   1Bâkî, Nefî, Nâbî, Necâtî ve Fehîm;

   2Sâbit, Râgıb, Sâmî, Fuzûlî ve Nedîm…

   3Söz üsluplarının yol göstericileri bunlardır.

   4Sağlam yaratılış bunlardan birinin yolunu izler.

   5Hüner ustaları arasında daha nice mahir kişi vardır.

   6Her sözü, telif ipliğine dizilmiş düzenli inci olur.

   7Taklitçi şairin malzemesi harfleri toplamaktır.

   8Onları vezin ve kafiyeye uygun biçimde çizer.

   9Kimi mazmun hırsızı, kimi hayal uykusundadır.

   10Kiminin üslubu gevşek, kiminin sözü bozuktur.

   11İnsan türünde hayal de sayılamayacak kadar çoktur.

   12Bir biçime girse bile öğretilecek bir yüze elvermez.

   13Ey Hikmet, nice kara taşı mücevherle doldurmuştur

   14Kerem sahibi tecelli güneşinin ezelî terbiyesi.

   İlk iki beyit bir şiir geleneği haritasıdır; devamında hüner ile mekanik nazmetme arasındaki ayrım açılır. Mazmun hırsızlığı, uykulu hayal, gevşek üslup ve bozuk söz eleştirilirken hayalin sınırsızlığı da teslim edilir. Mahlas beyti yaratıcı terbiyeyi öne çıkarır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle