DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Karacaoğlan/Ala Gözlerine Kurban Olduğum
Koşma · 17. yüzyıl

Ala Gözlerine Kurban Olduğum

Âşık, sevgiliden aşkını âleme duyurmamasını, kendisini yakınlaştırıp sonra uzaklaştırarak soldurmamasını ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ala gözlerine kurban olduğum

    Say edip aleme bildirme beni

    Açıp ak gerdanı durma karşımda

    Ecelimden evvel öldürme beni

    1Ala gözlerine kurban olduğum sevgili,

    2beni söyleyip bütün âleme duyurma.

    3Ak gerdanını açıp karşımda durma;

    4beni ölüm vaktimden önce öldürme.

    İlk dörtlük sevgiliye hem teslimiyet hem sınır isteğiyle seslenir. Âşığın adının âleme yayılması aşkın mahremiyetini bozar; ak gerdanın görünmesi ise güzelliği ölümcül bir güce çevirir. ‘Ecelden evvel’ sözü hayranlığın bedensel sarsıntısını abartılı bir ölüm diliyle anlatır.

  2. 2

    Dilber at kolların dola boynuma

    Ölüm endişesi gelmez aynıma

    Bir gece misafir eyle koynuna

    Sabah oldu kaldırma beni

    1Güzel sevgili, kollarını atıp boynuma dola;

    2o zaman ölüm kaygısı aklıma gelmez.

    3Bir gece beni koynunda misafir et;

    4sabah oldu diye yerimden kaldırma.

    Önce öldürücü görünen güzellik, sevgilinin kolları boyna dolanınca ölüm korkusunu gideren güvene dönüşür. ‘Misafir’ sözü yakınlığı geçici kılarken sabah kaldırılmama isteği bu sürenin uzatılmasını diler. Gece ile sabah, kavuşma ve ayrılık zamanlarıdır.

  3. 3

    Karac(a) oglan tutma beni el gibi

    Akıttım gözümden yaşı sel gibi

    Bahçende açılan gül gibi

    Dizip al yanağa soldurma beni

    1Karacaoğlan'ı yabancı biri gibi tutma;

    2gözlerimden sel gibi yaş akıttım.

    3Bahçende açan gonca gül gibi

    4beni al yanağına dizip soldurma.

    Mahlasla konuşan âşık ‘el’, yani yabancı sayılmamayı ister ve gözyaşını sele büyütür. Son iki dizede kendisini sevgilinin bahçesindeki gonca güle benzetir. Buradaki ‘al’ almak fiili değil kırmızı rengi bildirir. Al yanağa takılmak kısa süreli süs ve yakınlık sağlasa da dalından koparılan çiçeği soldurur; âşık geçici kullanılıp bırakılmaktan korkar.

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'ın 140675 numaralı sabit revizyonundaki şiir gövdesi esas alındı. Eser şablonu ve kategoriler çıkarıldı; ağız, mahlas ve noktalama biçimleri sessizce düzeltilmedi.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBeni Kara Diye Yerme
Beni kara diye yerme,
Karacaoğlan · Koşma

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

ala göz

Ela, açık kahverengi göz

say etmek

Anlatmak, sözünü etmek

gerdan

Boyun ve göğsün üst bölümü

ecel

Ölüm vakti

deyu

Diye

gonca

Henüz açılmamış gül

al yanak

Kırmızı, gül renkli yanak; buradaki 'al' almak fiili değil renk adıdır

ayn

Göz; 'aynıma gelmez' aklıma, gözümün önüne gelmez demektir