Ala Gözlü Benli Dilber

Alu Beşe ala gözlü, benli sevgilinin bakışını, kızarmış yanağını, saçını ve kokusunu tasvir eder. Bülbülün güle bakarak figan etmesi şairin yanışına eşlik eder; eriyen dağ karlarından sonra sevgiliyi elden saklayarak sevdiğini ve gönlün uzaklık tanımadığını söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ala gözlü benli dilber

   Gelir bakını bakını

   1Ala gözlü benli dilber.

   2Baka baka geliyor.

   Ala göz ve ben, sevgiliyi ilk bakışta ayırt eden iki yüz işaretidir. Onun çevreye baka baka gelişi portreyi durağan olmaktan çıkarır; güzel hem görülür hem etrafı süzer.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Dostun yanağı kızarmış

   Zülfü dokunu dokunu

   1Dostun yanağı kızarmış.

   2Saçları dokuna dokuna geliyor.

   Kızarmış yanak utanç, heyecan ya da canlılık taşıyan bir renk verir; saçın bedene dokunarak ilerlemesi bu görsel ayrıntıya ten üzerinde hissedilen bir hareket ekler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Kız pohurun ne de kokar

   Aşk ateşin beni yakar

   1Kız, buhur gibi kokun ne güzel kokuyor.

   2Aşk ateşin beni yakar.

   Buhur gibi yayılan koku sevgilinin çekiciliğini görünüşten duyulara taşır; hemen ardından aşk ateşinin anlatıcıyı yakması, hoş kokunun onda acılı bir karşılık doğurduğunu gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bülbül figan kurmuş öter

   Güle bakını bakını

   1Bülbül figan ederek ötüyor.

   2Güle baka baka.

   Bülbülün figan ederek ötmesi, güle bakışını neşeden çok özlem ve acıyla doldurur. Şair kendi yanışını söylemeden, bülbül ile gül arasındaki ilişkiye yansıtır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Üce dağların yağarı

   Eridi kalmadı karı

   1Yüce dağlara yağan kar,

   2Eridi kalmadı karı.

   Yüce dağlara yağan karın tümüyle erimesi mevsim dönüşümünü gösterir. Soğuk ve uzak dağ görüntüsü çözülürken şiirdeki kavuşma umuduna daha açık bir tabiat alanı doğar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Ben severdim nazlı yârı

   İlden sakını sakını

   1Ben severdim nazlı yârı.

   2Onu başkalarından sakına sakına severdim.

   Nazlı sevgiliye duyulan sevgi, onu başkalarının gözünden sakınarak yaşanır. Böylece bağlılık yalnız arzu değil, ilişkinin dışarıya açılmasını engelleyen koruyucu bir gizlilik kazanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   ALU BEŞE’m der gaziler

   Yanar yüreğim sızılar

   1ALU BEŞE’m der gaziler.

   2Yanar yüreğim sızılar.

   Mahlasın gazilere seslenmesi kişisel aşk sözünü tanıklık önünde söylenen bir beyana çevirir. Yanan ve sızlayan yürek, bu beyanın gösteriş değil süren acıdan doğduğunu açıklar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Gönül sevdiğin arzular

   Bilmez ırağı yakını

   1Gönül, sevdiğini arzular.

   2Uzak yakın nedir bilmez.

   Gönül sevdiği kişiyi arzuladığında uzaklıkla yakınlık arasındaki ölçüyü tanımaz. Son birim, coğrafi mesafeyi iradenin önünde geçersiz sayarak şiirin özlem duygusunu kararlı bir yönelişle kapatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle