Ben Ağladım İller Güldü

Alu Beşe kendi ağlayışını çevrenin gülüşüyle karşılaştırır; bir eli sevgilinin koynundayken ötekinin boşta kalması kavuşma ile eksikliği aynı anda taşır. Sağlık ve beylik dileği, sevgilinin mendili ve halkın seyri ardından şiir ayrılığın başa gelmesiyle tek dizede kesilir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ben ağladım iller güldü

   Deli gönül cuşa geldi

   1Ben ağladım iller güldü.

   2Deli gönül coştu.

   Anlatıcının ağlamasına karşı çevrenin gülmesi yalnızlığı keskinleştirir; deli gönlün coşması ise bu dış kayıtsızlığa rağmen içeride duygunun taşmaya devam ettiğini gösterir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bir elim yâr koyununda

   Bir elim de boşa geldi

   1Bir elim yâr koynunda.

   2Bir elim de boşa geldi.

   Bir el sevgilinin koynundayken ötekinin boşta kalması kavuşma ile eksikliği aynı beden üzerinde birleştirir. Yakınlık tamamlanmaz; mutluluğun içinde bile yokluk payı kalır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Mevlâmdan isterim sağlık

   Sağlığa isterim Beylik

   1Mevlâmdan isterim sağlık.

   2Sağlığın yanında beylik de isterim.

   Allah’tan önce sağlık, ardından beylik istenir. Sıralama, kudret arzusunun ancak beden esenliği üzerine kurulabileceğini gösterir; dünyevî mevki temel yaşama şartından sonra gelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Yârimin saldığı yağlık

   Gözden akan yaşa geldi

   1Yârimin saldığı mendil.

   2Gözden akan yaşa geldi.

   Sevgilinin gönderdiği mendil hatırayı somut bir nesneye bağlar; gözyaşına değmesi bu armağanı süsten çıkarıp acıyı taşıyan bir bez hâline getirir. Uzak sevgili, yaş üzerinden bedene dokunur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Yola ALU BEŞE geldi

   Halka da temaşa geldi

   1Yola ALU BEŞE geldi.

   2Halk da seyretmeye geldi.

   Alu Beşe’nin yola çıkması kişisel hareketi başlatır; halkın seyretmeye gelmesi bu hareketi kamusal bir gösteriye dönüştürür. Şairin acısı çevrenin merakla baktığı bir sahne olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Bu ayrılık başa geldi

   1Bu ayrılık başa geldi.

   Tek dizelik kapanış, ayrılığın artık ihtimal değil başa gelmiş gerçek olduğunu bildirir. Önceki ağlayış, boş el, mendil ve seyir görüntüleri bu kısa hükümde ortak nedenini bulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle