Yürü Bre Yalan Dünya

Alu Beşe dünyayı erişilemeyen, çoban aldatan ve elde tutulamayan bir varlık gibi suçlar. Göğse vurulan düğüm, kaçan sığın, yenilemeyen gönül sılası ve çürük koz imgeleri başarısızlığı çoğaltır; sermayeden zarar edip aldığını satamamakla dünyevî hesap kapanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yürü bre yalan dünya

   Şu ötene yetemedim

   1Yürü ey yalan dünya.

   2Şu öte yanına yetemedim.

   Yalan dünyaya yürüyüp gitmesi söylenirken anlatıcı onun öte yanına erişemediğini kabul eder. Kovma buyruğu ile yetişememe itirafı, dünyaya duyulan öfkenin güçsüzlükten beslendiğini gösterir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Dünya bir çoban aldatan

   Çaldım çaldım tutamadım

   1Dünya bir çoban aldatan.

   2Ne kadar uğraştıysam da tutamadım.

   Dünya, çobanı bile yanıltan ele avuca sığmaz bir varlık olarak kişileştirilir. Tekrar tekrar yakalama çabasının boşa çıkması, anlatıcının dünyevî düzen üzerinde denetim kuramadığını anlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Öğün ALU BEŞE’m öğün

   Kız sineme vurdun düğüm

   1Övün ALU BEŞE’m, övün.

   2Kız sineme vurdun düğüm.

   Kendine övün diye seslenen Alu Beşe’nin sözü hemen sevgilinin göğüste düğüm bırakmasıyla gölgelenir. Dışarıya dönük gurur, içeride çözülemeyen aşk sıkıntısını saklayamaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Şimdi geçti bir top sığın

   Yayım kurup atamadım

   1Şimdi önümden bir sürü yaban geyiği geçti.

   2Yayım kurup atamadım.

   Önden geçen yaban geyiği sürüsü fırsatın hızla uzaklaşmasını görünür kılar. Yay hazır olsa da ok atamamak, arzu edilen hedef karşısında zamanında davranamamanın pişmanlığını taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   ALU BEŞE der gaziler

   Yanar yüreğim sızılar

   1ALU BEŞE der gaziler.

   2Yanar yüreğim sızılar.

   ALU BEŞE’nin gazilere seslenişi, yalan dünyayla hesaplaşmayı kişisel bir tanıklık olarak mühürler. “Yanar yüreğim, sızılar” dizesi ise başarısızlık ve talih yakınmasını doğrudan göğüste duyulan, süren bir acıya çevirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Gönül sılasın arzular

   Çok çalıştım yenemedim

   1Gönül sılayı özlüyor.

   2Çok çalıştım yenemedim.

   Gönül memlekete ya da kavuşulacak yere dönmek ister; anlatıcı çok uğraşsa da bunu başaramaz. İç yönelişin güçlü, eylemin sonuçsuz oluşu şiirin yenilgi duygusunu derinleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Dünya bir çürük koz imiş

   Dostun ettiği naz imiş

   1Dünya bir çürük koz imiş.

   2Dostun ettiği naz imiş.

   Dünyanın çürük cevize benzetilmesi dış kabuk ile iç değersizlik arasındaki farkı vurgular. Sevgilinin nazı da aynı aldatıcı yüzeye eklenerek güven kaybını kişisel alana taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Felek bir oyunbaz imiş

   Çok çalıştım ütemedim

   1Felek bir oyunbaz imiş.

   2Çok çalıştım yenemedim.

   Feleğin oyunbaz sayılması başarısızlığın rastlantı değil sürekli kurulan bir oyun gibi yaşandığını gösterir. Çok çalışıp yine yenememek, çabanın bu düzen karşısında sonuç vermediğini bildirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
9. 9

   Sermayeden zarar ettim

   Aldım aldım satamadım

   1Sermayeden zarar ettim.

   2Aldım aldım satamadım.

   Sermayeden zarar etmek ve alınanı satamamak, önceki mecazları doğrudan alışveriş hesabına indirir. Şair, dünyayla mücadelesini kazanç üretmeyen bir ticaret bilançosuyla kapatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle