Ali Emîrî 3

Gazel, kaderi zindan, saray, hançer, ok, divan ve okul imgeleriyle kurar; masumların kanlı kefenlerinden sevgilinin bakışına, oradan vatan acısına geçer.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sînen-i endûh idi âşıkların zindân-ı kazâ

   Hâk-i mihnette binâ olmadan eyvân-ı kazâ

   Yâ belâ hançeri yâ tîr-i cefâdır gelecek

   Gül ü nesrîn mi olur âdeme ihsân-ı kazâ

   Nice ma’sûmlar eder kanlı kefenlerle zuhûr

   Gelse meydana eğer rü’yet-i dîvân-ı kazâ

   Mekteb-i işvede bilmem nasıl üstâd oldun

   Nigehinden dökülür nükte-i pinhân-ı kazâ

   Öldürürsün suhan-ı nerm ile âşıklarını

   Âferîn ey edeb ârâ-yı debistân-ı kazâ

   Zülf-i ham der ham-ı cânânımı fikr etsem olur

   Pîçiş-i âh-ı derûnum girih efsân-ı kazâ

   Ey Emîrî benim âlâm-ı vatanla eyvâh

   Şu büyük kubbenin altındaki giryân-ı kazâ

   1Keder dolu göğsün, âşıkların kader zindanıydı;

   2kader sarayı daha mihnet toprağında kurulmadan önce bile.

   3İnsana gelecek olan ya bela hançeri ya eziyet okudur;

   4kaderin bağışı hiç gül ve yaban gülü olur mu?

   5Kader divanı görünür hâle gelse,

   6nice masum kanlı kefenlerle ortaya çıkar.

   7İşve okulunda nasıl usta olduğunu bilmiyorum;

   8bakışından kaderin gizli nükteleri dökülür.

   9Yumuşak sözlerle âşıklarını öldürüyorsun;

   10ey kader okulunu edeple süsleyen, sana aferin.

   11Sevgilinin iç içe kıvrılan saçını düşünsem,

   12içimdeki ahın bükülüşü kader efsanesine düğüm olur.

   13Ey Emîrî, vatan acıları yüzünden yazık bana;

   14bu büyük kubbenin altında kader için ağlayan benim.

   Şiir kaderi soyut bir güç olmaktan çıkarıp mahkeme ve eğitim düzeni gibi görünür kılar. Yumuşak sözün öldürücü oluşu sevgilinin işvesini kader hükmüyle birleştirir. Son beyitte kişisel aşk dili vatan acısına açılır; “büyük kubbe” altında ağlayan özne şairin kendisidir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle