Ali Emîrî 8

Gazel, zerreden bütüne bütün varlığı Tanrı’nın birliğinin delili sayar; insan idrakinin sınırlılığını, çalışmanın gereğini ve yaratılıştaki kusursuzluğu birlikte işler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Zerrelerde vahdet-i Mevlâ’ya burhandır bütün

   Cüz’ü kül feyz ehlinin çeşminde seyyândır bütün

   Çeşm-i isti’dâdını remz âşinâ-yı kudret et

   Bak zemîn ü âsumâna sun’-i Yezdân’dır bütün

   İhtiyâriyle değildir gerdişi bir zerrenin

   Mübtedâ vü müntehâ münkâd-ı fermândır bütün

   Nûr-ı kudret dîde-i idrâki eyler hîrenâk

   Hikmet-i halkın cihân keşfinde hayrândır bütün

   Sen kemâl-i himmet ü temkîn ile sa’y et te bak

   Her kesin güç sandığı hizmetler âsândır bütün

   Acze mecbûr eylemiştir en büyük ârifleri

   Levh-i ma’nâda o mazmûnlar ki pinhândır bütün

   Acz-ı idrâk-i beşerdir ihtilâfın menşei

   San’at-ı Feyyâz-ı kül bî ayb ü noksandır bütün

   Ârifin kalbi kabûl etmez Emîrî iştibâh

   Her cihette kudret-i Mevlâ nümâyândır bütün

   1Bütün zerreler Tanrı’nın birliğine kanıttır.

   2Parça ve bütün, feyiz ehlinin gözünde sürekli akış hâlindedir.

   3Yetenek gözünü kudretin işaretlerini tanıyacak hâle getir.

   4Yere ve göğe bak; hepsi Tanrı’nın eseridir.

   5Bir zerrenin dönüşü kendi seçimiyle değildir.

   6Başlangıç ve son bütünüyle buyruğa boyun eğer.

   7Kudretin nuru anlama gözünü kamaştırır.

   8Yaratılış hikmetini araştıran dünyanın bütünü hayran kalır.

   9Sen eksiksiz gayret ve ağırbaşlılıkla çalışıp bak.

   10Herkesin zor sandığı hizmetlerin tümü kolaylaşır.

   11Anlam levhasında gizli kalan mazmunlar

   12en büyük bilgeleri bile acz içinde bırakmıştır.

   13İnsan anlayışının yetersizliği anlaşmazlığın kaynağıdır.

   14Her şeyi bereketle yaratanın sanatı kusursuzdur.

   15Ey Emîrî, bilen kişinin gönlü kuşkuyu kabul etmez.

   16Tanrı’nın kudreti her yönde apaçık görünür.

   İlk beyitler hareket eden zerrenin bile kendi başına olmadığını ve başlangıçla sonun buyruğa bağlılığını vurgular. Şair çalışmayı öğütler, fakat gizli mazmunların en büyük ârifleri bile acze düşürdüğünü söyler. Böylece güven, insanın sınırsız bilgisine değil her yönde görünen ilahî kudrete dayanır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle