Güzel
Şiir, aşk ve gamı Behzad ile Ferhad üzerinden ölçerken asıl olarak yetenek, yaradılış, çalışma ve irşad ilişkisini tartışır; hünerin soydan otomatik geçmediğini söyler.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ne derd-i aşkı etmeğe Behzâd olur peydâ
Ne kal’ etmeğe Ferhâd olur peydâ
Safâ-yı âlemi eyler ansızın ta’kîb
Hevâ sâkin iken bir de görürsün bâd olur peydâ
Değil her tâlib-i ma’nâya isti’dâd peyveste
binde bir üstâd olur peydâ
Eğer kesb-i reşâda unsurunda varsa isti’dâd
Reh-i azminde yüz bin olur peydâ
Eğer âyîne şeffâf olsa lâbüd aks eder sûret
Çalış himmetle sen elbette isti’dâd olur peydâ
Kabûl-i intikâl etmez meziyyet zâta âiddir
Hünerver bir perdeden bî hüner evlâd olur peydâ
Cihân halkındaki âcizliği bundan kıyas eyle
Sen istimdâd ederken senden istimdâd olur peydâ
Benim tâ unsurumda müstetirdir şu’le-i hikmet
Hayâlimde onunçün berk-i âteşzâd olur peydâ
Değil vüs’-i beşerde ey Emîrî sendeki himmet
Sana etrâf-ı nâme’mûlden imdâd olur peydâ
1Aşk derdini resmetmek için ne bir Behzad ortaya çıkar,
2ne de gam dağını yarmak için bir Ferhad bulunur.
3Dünyanın huzurunu ansızın bir bulanıklık izler;
4hava sakinken birden rüzgâr çıktığını görürsün.
5Anlam arayan herkesin yaradılışına yetenek bağlanmış değildir.
6Tecelli okulunda binde bir usta yetişir.
7Yapında olgunlaşmaya elverişli bir yetenek varsa,
8azim yolunda sana yüz bin yol gösterici çıkar.
9Ayna berrak olursa görüntü elbette ona yansır.
10Sen gayretle çalış; yeteneğin mutlaka görünür olur.
11Üstünlük başkasına aktarılamaz, kişinin özüne aittir.
12Hünerli bir babadan hüner bilmez bir çocuk çıkabilir.
13Dünya insanlarının aczini buradan ölç.
14Sen yardım isterken senden yardım isteyenler belirir.
15Hikmetin kıvılcımı daha yaradılışımda gizlidir.
16Bu yüzden hayalimde ateş doğuran bir şimşek belirir.
17Ey Emîrî, sendeki gayret insan gücünün sınırında değildir.
18Sana bilinmeyen çevrelerden yardım ulaşır.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Ali Emîrî adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Bu gün gülzâra geldi bir melek sîmâ-yı istiğnâAli Emîrî Efendi · tahmis→
Her beyit “ortaya çıkma” fikrini başka bir alana taşır: rüzgâr, usta, rehber, görüntü, yetenek ve yardım belirir. Ayna örneği kabiliyetin açıklığını, hünerli babadan hüner bilmez çocuk çıkması ise meziyetin kişiye özgülüğünü gösterir. Son beyit şairin gayretini bilinmeyen yardımlarla bağlar.