Ârifiz meşreb şinâs-ı gamze-i cânâneyiz
Saç, göz ve gamze karşısında aklı bağlayıp kendi perişanlık ve özgürlük çelişkisini ilan eden ârif âşıkların kimlik bildirisi.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ârifiz gamze-i cânâneyiz
Âşinâya âşinâ bîgâneye bîgâneyiz
rûz ü şeb itmekteyiz izhâr-ı şevk
Yanmada biz subh u şâma bakmayan pervâneyiz
Zülfüne bend eyledik aklı olup
Çeşmine dildâde olduk âşık-ı dîvâneyiz
perîşân eyleyen âşüfteyiz
giriftâr olmayan dîvâneyiz
Nola Cevrî gâh ma’mûr ü gehî olsak harâb
Aşka ü zühde Kâ’be gamzeye meyhâneyiz
1Biz ârifiz; sevgilinin gamzesinin mizacını biliriz.
2Tanıdığa tanıdık, yabancıya yabancıyız.
3Güzellik mumuna gece gündüz arzumuzu gösteririz.
4Yanarken sabaha akşama bakmayan pervaneleriz.
5Aklı saçına bağladık, böylece başımız özgür kaldı.
6Gözüne gönül verdik; çılgın âşıklarız.
7Aklın perçemini dağıtan perişanlarız.
8Sevda bağına tutulmamış divaneleriz.
9Cevrî, bazen bayındır bazen yıkık olsak ne çıkar?
10Aşka manastır, zühde Kâbe, gamzeye meyhaneyiz.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Cevrî İbrâhîm Çelebi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazel çoğul âşık kimliğini karşıtlıklarla ilan eder: akıl zülfe bağlanınca baş özgürleşir, aklın perçemini dağıtanlar ise sevda bağına tutulmamış divaneler olduklarını söyler. Âşıklar güzellik mumunun çevresinde zamanı unutan pervanelerdir. Son dize onları aşk için manastır, zühd için Kâbe, gamze için meyhane yapan çoğul bir mekâna dönüştürür.