Ârızın üzre perîşân ü muanber kâkülün
Dürrî, sevgilinin yanağı, kokulu kakülü, sümbül ve gül üzerinden renkli bir güzellik sahnesi kurar; sonra akıl kadehini kana, kalemi Zülfikâr’a ve şairlik kudretini Düldül’e dönüştürür.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ârızın üzre perîşân ü kâkülün
Revnakı artar gül ile destelense sünbülün
vü feryâd ü âh-ı âşıka olmaz şebîh
Dinledim gülşende ben zârın bülbülün
Âteşin ruhsâr-ı yâri gördi benzin itti zerd
Oldı pür âteş derûnu odlara yandı gülün
Câm-ı aklı dil döküp mecliste pür hûn eyledin
Nây-ı nâlem dindirir bir gün surâhî
Kıl Ar’lık Zülfekâr-ı hâme birle Dürrîyâ
Aç belâgat sür anda tab’-ı düldülün
1Yanağının üstünde dağınık ve amber kokulu kakülün;
2Sümbülün gülle demetlenirse parlaklığı artar.
3Âşığın iniltisine, feryadına ve ahına hiçbir şey benzemez.
4Gül bahçesinde binlerce bülbülün feryadını dinledim.
5Gül, sevgilinin ateşli yanağını görünce sarardı.
6İçi ateşle doldu, alevler içinde yandı.
7Akıl kadehini gönle döküp meclisi kana boyadın.
8İniltimin neyi, bir gün testinin kulkul sesini susturur.
9Ey Dürrî, kalemin Zülfikâr’ıyla ‘Ar’lık’ kıl.
10Belagat ülkesini aç, orada yaratılışının Düldül’ünü sür.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Dürrî (Bahrizâde Abdülbâki) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazelin ilk iki dizesi, yanak üstündeki dağınık ve amber kokulu kakülü gülle demetlenince parlaklığı artan sümbülle birlikte betimler. Sevgilinin ateşli yanağını gören gül sararıp yanar. Son bölümde akıl kadehi kana döner; kalem ve şairlik Zülfikâr ile Düldül olur.