Arpaçay'ı Aştı Taştı

Taşan Arpaçay’ın Sara’yı götürmesi doğal afeti doğrudan aile yasına dönüştürür. Üç kız kardeşin gözyaşı ve uzun boylu çocuğa sesleniş, kaybolan kişiyi topluluk içinde tanımlar; sel nakaratı geri dönüşsüz hareketi yineler. Nehrin derin ve suyun serin olmadığı iddiası gerçeği değil inkâr içindeki yas sesini gösterir. Sara gibi gelin bulunamayacağı söylenerek kayıp eşsizleştirilir; tekrar edilen sel görüntüsü bu övgünün altında felaketi sürdürür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Arpaçay'ı aştı taştı,

   Sel Saramı aldı kaçtı,

   Üç bacının gözü yaştı,

   Apardı seller Saramı,

   Bir uca boylu balamı.

   1Arpaçay'ı aştı taştı,

   2Sel Saramı aldı kaçtı,

   3Üç bacının gözü yaştı,

   4Apardı seller Saramı,

   5Bir uca boylu balamı.

   Taşan Arpaçay’ın Sara’yı götürmesi doğal afeti doğrudan aile yasına dönüştürür. Üç kız kardeşin gözyaşı ve uzun boylu çocuğa sesleniş, kaybolan kişiyi topluluk içinde tanımlar; sel nakaratı geri dönüşsüz hareketi yineler.

   Bütün beşlik yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Arpaçayı derin olmaz,

   Akan sular serin olmaz,

   Sara gibi gelin olmaz,

   Apardı seller Saramı,

   Bir uca boylu balamı.

   1Arpaçayı derin olmaz,

   2Akan sular serin olmaz,

   3Sara gibi gelin olmaz,

   4Apardı seller Saramı,

   5Bir uca boylu balamı.

   Nehrin derin ve suyun serin olmadığı iddiası gerçeği değil inkâr içindeki yas sesini gösterir. Sara gibi gelin bulunamayacağı söylenerek kayıp eşsizleştirilir; tekrar edilen sel görüntüsü bu övgünün altında felaketi sürdürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Gidin deyin Han Çoban'a,

   Gelmesin bu el Mugan'a,

   Gelse batar na-hak kana,

   Apardı seller Saramı,

   Bir uca boylu balamı.

   1Gidin deyin Han Çoban'a,

   2Gelmesin bu el Mugan'a,

   3Gelse batar na-hak kana,

   4Apardı seller Saramı,

   5Bir uca boylu balamı.

   Han Çoban’ın Mugan’a gelmemesi istenir; gelirse haksız kana batacağı uyarısı yasın öfkeye dönüşmesidir. Türkü, belirli kişiyi suçla ilişkilendirirken bunu tarihsel anlatıcı görüşü olarak taşır; kesin hukukî hüküm üretmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle