Arzuladım geldim Karadağ seni

Kerem, Aslı’ya giden yolu zorlaştıran Karadağ’a öfkeyle seslenir; gözyaşını Ceyhun’a çevirir ve dağın çiçekleriyle meralarının yok olmasını diler. Ayılar, kuyular ve haramiler üzerinden yol tehlikesi çoğalır; finalde Aslı’nın bu yoldan geçmemesi için dağın laleleri, sümbülleri ve bülbülleri de bedduaya katılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Arzuladım geldim Karadağ seni

   Nedir çekticeğim elinden senin

   1Arzuladım geldim Karadağ seni.

   2Senin elinden daha neler çekeceğim?

   Karadağ’a arzu ile gelinmesine rağmen dağın elinden çekilenler sorulur; yaklaşma isteği hemen sitem ve hesaplaşmaya dönüşür. Arzuyla varılan yerin hemen sorgulanması, Karadağ’ı beklenen sığınaktan düşmanca bir muhataba çevirir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Aktı çeşmim yaşı Ceyhun’a döndü

   Acap kimler geçer selinden senin

   1Aktı gözümün yaşı Ceyhun’a döndü.

   2Acaba senin selinden kimler geçebilir?

   Gözyaşının Ceyhun’a dönüşmesi kederi taşkın bir ırmakla ölçer; dağın selinden kimin geçebileceği sorusu doğal engelin gücünü büyütür. Ceyhun kadar gözyaşı ile geçit vermeyen sel birleşerek iç kederle dış engeli aynı taşkınlıkta buluşturur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Dilerim başına sam yeli essin

   Şol kara bağrını ahçılar kessin

   1Dilerim başında yakıcı sam yeli essin.

   2Şu kara bağrını ah edenler kessin.

   Sam yeli dileği ve kara bağrın kesilmesi, Karadağ’a yöneltilen bedduayı sertleştirir; basılı “ahçılar” yüzeyi sözlük ya da ikinci tanık olmadan “ah edenler” diye çözülmez. Böylece yorum, bedduanın işlevini açıklar fakat kapalı sözcüğe kaynakta bulunmayan kesin bir anlam yüklemez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Elvan çiçeklerin yansın tutuşsun

   Kimseler kokmasın gülünden senin

   1Rengârenk çiçeklerin yanıp tutuşsun.

   2Senin gülünü hiç kimse koklamasın.

   Rengârenk çiçeklerin yanması ve güllerin kimsece koklanmaması istenir; dağın güzelliği bütünüyle verimsizliğe mahkûm edilir. Koklanmayan gül dileği, güzelliğin var olsa bile hiç kimseye haz vermemesini isteyen kapsamlı bir cezadır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Mer’aların aygın aygın ayılar

   Çeşmelerin derin derin kuyular

   1Meralarında iri iri ayılar.

   2Çeşmelerin derin kuyulara dönüşsün.

   Meradaki iri ayılar tehlikeyi çoğaltır; çeşmelerin kuyuya dönmesi dileği, hayvan ve su dünyasını yolcuya karşı düşmanlaştırır. Ayıların tehdidiyle kuruyan su imgesi yan yana gelince dağın hem canlıları hem kaynakları yolcuya karşı çevrilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Bellerini kessin yat haramiler

   Bezirgân geçmesin elinden senin

   1Yabancı haramiler bellerini kessin.

   2Tüccar geçmesin elinden senin.

   Yabancı haramilerin bel kesmesi doğrudan can tehdididir; tüccarın geçmemesi dileği, Karadağ yolunun ticarete de kapanmasını ister. Tüccarın uzak tutulması, bedduayı kişisel geçişten çıkarıp Karadağ’ın bütün ekonomik yoluna kadar genişletir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Dertli KEREM der tufanın gitmesin

   Lâlen sünbülün menevşen bitmesin

   1Dertli KEREM der fırtınan gitmesin.

   2Lâlen sünbülün menekşen bitmesin.

   Kerem fırtınanın dinmemesini, lale, sümbül ve menekşenin bitmemesini diler; tabiatın hareketiyle bitkisel bereket birlikte lanetlenir. Çiçeklerin yokluğu ve dinmeyen fırtına, dağın hem huzurunu hem baharını elinden alan son hükmü oluşturur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Bahçenizde yat bülbüller ötmesin

   Han Aslım geçmesin yolundan senin

   1Bahçenizde yabancı bülbüller ötmesin.

   2Han Aslım geçmesin yolundan senin.

   Bahçedeki yabancı bülbüllerin susması istenir; Han Aslı’nın bu yoldan geçmemesi, bütün bedduaların sevilen kişiyi koruma amacını açığa çıkarır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle