Aşağıdan Bir Yel Esti
Aşağıdan esen yel dalları kırarken sevgilinin küslüğü de anlatıcının dilini keser. Doğadaki hasar ile konuşamama yan yana gelir; “ne dedim” sorusu, ayrılığın sebebini bilmeyen ve yeniden söz kurmak isteyen bir sesin çaresizliğini taşır. Dağda ve gölgede yürüme çağrısı sevgiliyi yaklaşmaya davet eder; düşmanlara rağmen bir adım beri gelmesi istenir. Nakarat, uzaklığı tek hamlede azaltma umudunu korurken çevredeki karşı koyuşu da aşkın toplumsal baskısı olarak duyurur.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Aşağıdan bir yel esti
Kırdı dallarımı
Ne dedim de niye küstün
Niye kestin dillerini
1Aşağıdan bir yel esti
2Kırdı gine dallarımı
3Ne dedim de niye küstün
4Niye kestin dillerini
- 2
Yörü gülüm dağda yürü
Koyu da gölgede yürü
Düşmanların inadına
Bir adım beriden yürü
1Yörü gülüm dağda yürü
2Koyu da gölgede yürü
3Düşmanların inadına
4Bir adım beriden yürü
Dağda ve gölgede yürüme çağrısı sevgiliyi yaklaşmaya davet eder; düşmanlara rağmen bir adım beri gelmesi istenir. Nakarat, uzaklığı tek hamlede azaltma umudunu korurken çevredeki karşı koyuşu da aşkın toplumsal baskısı olarak duyurur.
- 3
Şu dağların öte yüzü
Gün varmadan erir buzu
Seni be zalımın kızı
Ciyerime koydun közü
1Şu dağların öte yüzü
2Gün varmadan erir buzu
3Seni be zalımın kızı
4Ciyerime koydun közü
Dağın öte yüzündeki buz güneş gelmeden erirken sevgilinin bıraktığı köz anlatıcının ciğerinde kalır. Soğuk coğrafya ile iç yanması arasındaki karşıtlık, “zalimın kızı” hitabındaki sitemi büyütür ve ilk kıtadaki kırılmış dallara duygusal karşılık verir.
- 4
Yörü gülüm dağda yürü
Koyu da gölgede yürü
Düşmanların inadına
Bir adım beriden yürü
Çalımıyam çalımıyam
Ben çalının dalı mıyam
Eller almış muradını
Ben de bahtı karalıyam
Yörü gülüm dağda yürü
Koyu da gölgede yürü
Düşmanların inadına
Bir adım beriden yürü
1Yörü gülüm dağda yürü
2Koyu da gölgede yürü
3Düşmanların inadına
4Bir adım beriden yürü
5Çalımıyam çalımıyam
6Ben çalının dalı mıyam
7Eller almış muradını
8Ben de bahtı karalıyam
9Yörü gülüm dağda yürü
10Koyu da gölgede yürü
11Düşmanların inadına
12Bir adım beriden yürü
Çalı olmadığını söyleyen anlatıcı, değersiz ya da kenarda kalmış sayılmayı reddeder; buna rağmen başkalarının muradına erdiğini görüp kendi bahtını kara bulur. Son nakarat sevgiliyi yine beri çağırarak kader hükmüne karşı küçük ama ısrarlı bir hareket önerir.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 154412 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Aşağıdan gelen gelin alıcıAnonim Halk Şiiri · türkü→
Aşağıdan esen yel dalları kırarken sevgilinin küslüğü de anlatıcının dilini keser. Doğadaki hasar ile konuşamama yan yana gelir; “ne dedim” sorusu, ayrılığın sebebini bilmeyen ve yeniden söz kurmak isteyen bir sesin çaresizliğini taşır.