Aşağıdan Gelir Eli Develi

Develi kafilenin altın laleli süsü görkemli bir giriş yaratır; gelin olduktan sonra gururlandığı söylenen kıza anlatıcı eski sevgisini hatırlatır. “Kız iken” vurgusu, değişen toplumsal statüyle geçmişteki yakınlık arasındaki mesafeyi açar. Bülbüle dala konmama uyarısı hem vurulma tehlikesini hem de anlatıcının sarılacak sevgilisi bulunmadığını anlatır. Kuşun dal arayışı ile insanın yakınlık arayışı aynı nakaratta birleşir; boş dal, sevilen kişinin yokluğunun somut karşılığı olur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Aşağıdan gelir eli develi

   Devesinin boynu altın laleli

   Kız gelin olalı burnun havalı

   Ben seni kız iken seven oğlanım

   1Aşağıdan gelir eli develi

   2Devesinin boynu altın laleli

   3Kız gelin olalı burnun havalı

   4Ben seni kız iken seven oğlanım

   Develi kafilenin altın laleli süsü görkemli bir giriş yaratır; gelin olduktan sonra gururlandığı söylenen kıza anlatıcı eski sevgisini hatırlatır. “Kız iken” vurgusu, değişen toplumsal statüyle geçmişteki yakınlık arasındaki mesafeyi açar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Konma bülbül konma ağaç dalına

   Seni de vururlar yarin yoluna

   Konma bülbül konma dalım yok benim

   Sineme saracak yarim yok benim

   1Konma bülbül konma ağaç dalına

   2Seni de vururlar yarin yoluna

   3Konma bülbül konma dalım yok benim

   4Sineme saracak yarim yok benim

   Bülbüle dala konmama uyarısı hem vurulma tehlikesini hem de anlatıcının sarılacak sevgilisi bulunmadığını anlatır. Kuşun dal arayışı ile insanın yakınlık arayışı aynı nakaratta birleşir; boş dal, sevilen kişinin yokluğunun somut karşılığı olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Aşağıdan gelir hozalı gelin

   Topla fistanını toz olur gelin

   Kaldırsa peçesin görsem yüzünü

   Eller arif olmuş söz olur gelin

   Konma bülbül konma ağaç dalına

   Seni de vururlar yarin yoluna

   Konma bülbül konma dalım yok benim

   Sineme saracak yarim yok benim

   1Aşağıdan gelir hozalı gelin

   2Topla fistanını toz olur gelin

   3Kaldırsa peçesin görsem yüzünü

   4Eller arif olmuş söz olur gelin

   5Konma bülbül konma ağaç dalına

   6Seni de vururlar yarin yoluna

   7Konma bülbül konma dalım yok benim

   8Sineme saracak yarim yok benim

   Hozalı gelinin fistanını toplaması, tozdan korunma ile yüzünü peçeden gösterme isteğini aynı sahnede buluşturur. Çevrenin söz çıkaracağı uyarısı, bakışın yalnız iki kişi arasında kalmadığını ve köyün denetleyici gözünü hesaba katmak gerektiğini belirtir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Güllü seni alır dağa kaçarım

   Karlı dağ ardında çadır açarım

   Kahve bulamazsam kenger içerim

   Elbet ben de bir güllümü beslerim

   1Güllü seni alır dağa kaçarım

   2Karlı dağ ardında çadır açarım

   3Kahve bulamazsam kenger içerim

   4Elbet ben de bir güllümü beslerim

   Güllü’yü dağa kaçırma, karlı dağın ardında çadır açma ve kahve bulunmazsa kenger içme tasarısı göçebe bir ortak hayat hayalidir. Yoksunluk bile kabullenilir; önemli olan anlatıcının kendi “güllü”sünü yanında tutabilmesidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Konma bülbül konma ağaç dalına

   Seni de vururlar yarin yoluna

   Konma bülbül konma dalım yok benim

   Sineme saracak yarim yok benim

   1Konma bülbül konma ağaç dalına

   2Seni de vururlar yarin yoluna

   3Konma bülbül konma dalım yok benim

   4Sineme saracak yarim yok benim

   Son dönüşte bülbül nakaratı önceki kıtaların bütün kaçış hayallerini sınar. Ağaç dalına konmak ölüm riski taşırken anlatıcının dalı ve yari yoktur; bu çift yoksunluk, gösterişli kafile ve dağda kurulacak çadır düşünden daha kalıcı görünür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle