Aşağıdan Yusuf Paşam geliyor

Yağmalanan atları, talan edilen malı ve düşmana yurt olacak ovaları sayarak kendi ölümünü değil aşiretin adını kaygı edinen; kaynakta son dörtlüğü hece kalıbını kıran dört dörtlüklü koşma.

1. 1

   Aşağıdan Yusuf Paşam geliyor

   Düşmanına karşı koyan merd olur

   Şahin kocasa da vermez avını

   Aslı kurd yavrusu yine kurd olur

   Günümüz Türkçesi +

   1Aşağıdan Yusuf Paşa’m geliyor.

   2Düşmanının karşısına dikilen kişi yiğit sayılır.

   3Şahin yaşlansa da avını bırakmaz.

   4Kurt yavrusu olan büyüyünce yine kurt olur.

   Dörtlük yorumu +

   Paşanın gelişi haber gibi düşüyor; ardından kocamış şahin avını bırakmıyor, kurt yavrusu kurt kalıyor. Yiğitlik burada seçilen bir tutum değil, soydan gelen bir zorunluluk.

2. 2

   Arap atlar yağma oldu arada

   Fitiller işleyor azgın yara da

   Bana derler ne gezersin burada

   Ölenece yüreğimde derd olur

   Günümüz Türkçesi +

   1Arap atları bu arada yağmaya gitti.

   2Azmış yaraya fitil sokuluyor.

   3Bana “burada ne geziyorsun” diyorlar.

   4Bu, ölünceye kadar yüreğimde dert kalır.

   Dörtlük yorumu +

   Yağmalanan Arap atlarının hemen ardından “azgın yara”ya sokulan fitil geliyor. Kayıp mülkten bedene taşınıyor; “ne gezersin burada” sorusu da yiğidi kendi toprağında yabancı sayıyor.

3. 3

   Küheylanım yedim yedim yederler

   Olanca malımı talan ederler

   Heves köves yaptırdığım ovalar

   Korkarım ki düşman konar yurd olur

   Günümüz Türkçesi +

   1Küheylanımı yedeğe alıp götürüyorlar.

   2Elimde ne mal varsa talan ediyorlar.

   3Heves edip özenerek yaptırdığım ovalara,

   4korkarım düşman konar da onun yurdu olur.

   Dörtlük yorumu +

   Küheylan yedeğe alınıyor, mal talan ediliyor; kayıp listesi tek tek uzuyor. Şairin asıl korkusu mülkün gitmesi değil, kendi ovasının düşmana yurt olması.

4. 4

   Dadaloğlu der ki göründü dağlar

   Aşiret kavgasın görenler ağlar

   Bre benim öldüğüme gam yemem beyler

   Korkarım ki zalim düşman üstümüze mert olur

   Günümüz Türkçesi +

   1Dadaloğlu diyor ki: dağlar göründü.

   2Aşiretin kavgasını görenler ağlıyor.

   3Bre beyler, kendi ölümüme kaygılanmıyorum.

   4Korkarım zalim düşman üstümüze çıkıp yiğit sayılır.

   Dörtlük yorumu +

   Dadaloğlu kendi ölümünü küçük bir kalem olarak yazıyor, “gam yemem” diyor. Korktuğu şey ölmek değil, düşmanın yiğitlik payesini alıp aşiretin üstünde ad kazanması.