Ölürüz de kömür gözlüm ölürüz

Sağı solu geçit vermeyen bir kuşatmada ölümü kabul eden; her dörtlüğü “utansın” redifiyle kapatıp suçu feleğin üstünden Çapanoğlu’na aktaran dört dörtlüklü koşma.

1. 1

   Ölürüz de kömür gözlüm ölürüz

   Dost ağlasın zâlim felek utansın

   Kıyamette kavuşmak var biliriz

   Dost ağlasın kahpe felek utansın

   Günümüz Türkçesi +

   1Ölürüz kömür gözlüm, ölürüz.

   2Dost ağlasın, zalim felek utansın.

   3Kıyamette kavuşmak olduğunu biliyoruz.

   4Dost ağlasın, kahpe felek utansın.

   Dörtlük yorumu +

   Ölmek dörtlüğün başında verilmiş bir karar olarak duruyor; asıl istek dostun ağlaması ve feleğin utanması. Kıyamette kavuşma umudu, bu dünyadaki buluşmadan tümüyle vazgeçmenin bedeli.

2. 2

   Bir çıkmaza girdi bugün yolumuz

   Geçit vermez sağımızla solumuz

   Kalır gayrı bizim burda ölümüz

   Mert ağlasın namert olan utansın

   Günümüz Türkçesi +

   1Bugün yolumuz bir çıkmaza girdi.

   2Sağımız da solumuz da geçit vermiyor.

   3Ölümüz artık burada kalacak.

   4Yiğit ağlasın, namert olan utansın.

   Dörtlük yorumu +

   Sağ ve sol aynı anda kapanınca çıkmaz bir coğrafya cümlesine dönüşüyor. “Kalır gayrı bizim burda ölümüz” dizesi kuşatmayı bir mezar yeri kararına çeviriyor.

3. 3

   Avşar eli yaylasına göçmedik

   Aşın yeyip suların içmedik

   Tenhalarda kendimizden geçmedik

   Can ağlasın hayın felek utansın

   Günümüz Türkçesi +

   1Avşar oymağının yaylasına göçemedik.

   2Yemeğini yiyip suyunu içemedik.

   3Issız yerlerde kendimizden geçemedik.

   4Can ağlasın, hain felek utansın.

   Dörtlük yorumu +

   Üç dize üst üste olumsuz çekimle kuruluyor: göçmedik, içmedik, geçmedik. Kaybedilen şey savaş değil, yaylaya varıp orada sıradan bir yaz geçirme hakkı.

4. 4

   Dadaloğlu’m yine coştu çağladı

   Ak üstüne karaları bağladı

   Firkat odu yüreciğim dağladı

   Ben ölem de Çapanoğlu utansın

   Günümüz Türkçesi +

   1Dadaloğlu’yum, içim yine coşup çağladı.

   2Ak giysinin üstüne karalar bağladı.

   3Ayrılık ateşi küçük yüreğimi yaktı.

   4Ben ölsem de Çapanoğlu utansın.

   Dörtlük yorumu +

   Ak üstüne kara bağlamak yas giysisi demek; şair kendi matemini kendisi tutuyor. Son dizede utanma borcu felekten alınıp adı anılan Çapanoğlu’na yazılıyor.