Dumanlıdır Aladağ’ın alanı

Aladağ yaylasını pınarı, çimendeki mendili ve cirit oynayan yiğitleriyle sayan; her dörtlüğü “ola mı / ala mı” sorusuyla kapatıp sonunda dağın adına varan dört dörtlüklü koşma.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Dumanlıdır Aladağ’ın alanı

   Ortasında sarı çiçek savranı

   Yiğit durağı da aslan yatağı

   Dilberleri hep de böyle ola mı.

   1Aladağ’ın düzlüğü dumanla kaplı.

   2Ortasında sarı çiçek yayılmış.

   3Hem yiğidin konağı hem aslanın yatağı.

   4Dilberleri her yerde böyle midir?

   Aynı düzlük hem yiğidin durağı hem aslanın yatağı; şiir yeri tek bir sahiple tanımlamıyor. Dördüncü dize soruya dönerek övgüyü kesiyor, bu güzelliğin başka yerde tekrarlanmasından kuşku duyuyor.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Pınarında bir yenice sağlık var

   Çimeninde ıstar görmüş yağlık var

   Kızlarında bir başkaca ağlık var

   Irmağı da şu dağların ala mı.

   1Pınarında yeni bir dirilik var.

   2Çimeninde tezgâhtan çıkmış bir mendil var.

   3Kızlarında başka türlü bir aklık var.

   4Irmağı da şu dağların alacası mıdır?

   Pınardaki dirilik, çimende bulunan dokuma mendil ve kızların aklığı aynı listede sayılıyor. Yayla burada manzara değil envanter; sahip olunan her ayrıntı kaybedilebilecek bir şey olarak yazılıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Koç yiğitler cirid oynar dölekte

   Geyikleri yaylım eder saylakta

   Bir koku var toprağında ırmakta

   Gözüm yaşı tavarında kala mı.

   1Yürekli yiğitler düzlükte cirit oynuyor.

   2Geyikleri kayalık otlakta otluyor.

   3Toprağında ve ırmağında bir koku var.

   4Gözümün yaşı davarında mı kalsın?

   Cirit oynayan yiğitlerle otlayan geyikler aynı düzlüğü paylaşıyor, sonra toprakla ırmağın kokusu geliyor. Son dize bu bolluğa gözyaşını karıştırıyor: manzaranın içinde ağlayan biri var.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Dadal’ım der binbir dağı gezerim

   Aladağ’da bir yapılı gözlerim

   Hak vergisi şıvgalardan ezerim

   Bağışla gör mor sümbüllü Ala’mı

   1Dadal’ım der: bin bir dağı gezerim.

   2Aladağ’da bir yapılı yer gözlerim.

   3Hakk’ın verdiği taze filizlerden ezerim.

   4Bağışla da gör, mor sümbüllü Ala’mı.

   Bin bir dağ gezen şair yalnız Aladağ’da “bir yapılı” bir yer gözlüyor. Dörtlüklerin redifi “ola mı, ala mı, kala mı” derken sonunda dağın kendi adına, “Ala’mı”ya varıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle