DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Dadaloğlu/Dumanlıdır Aladağ’ın alanı
Kaynaklı metin
Koşma · 19. yüzyıl

Dumanlıdır Aladağ’ın alanı

Aladağ yaylasını pınarı, çimendeki mendili ve cirit oynayan yiğitleriyle sayan; her dörtlüğü “ola mı / ala mı” sorusuyla kapatıp sonunda dağın adına varan dört dörtlüklü koşma.

Özgün metin
  1. 1

    Dumanlıdır Aladağ’ın alanı

    Ortasında sarı çiçek savranı

    Yiğit durağı da aslan yatağı

    Dilberleri hep de böyle ola mı.

    Günümüz Türkçesi +

    1Aladağ’ın düzlüğü dumanla kaplı.

    2Ortasında sarı çiçek yayılmış.

    3Hem yiğidin konağı hem aslanın yatağı.

    4Dilberleri her yerde böyle midir?

    Dörtlük yorumu +

    Aynı düzlük hem yiğidin durağı hem aslanın yatağı; şiir yeri tek bir sahiple tanımlamıyor. Dördüncü dize soruya dönerek övgüyü kesiyor, bu güzelliğin başka yerde tekrarlanmasından kuşku duyuyor.

  2. 2

    Pınarında bir yenice sağlık var

    Çimeninde ıstar görmüş yağlık var

    Kızlarında bir başkaca ağlık var

    Irmağı da şu dağların ala mı.

    Günümüz Türkçesi +

    1Pınarında yeni bir dirilik var.

    2Çimeninde tezgâhtan çıkmış bir mendil var.

    3Kızlarında başka türlü bir aklık var.

    4Irmağı da şu dağların alacası mıdır?

    Dörtlük yorumu +

    Pınardaki dirilik, çimende bulunan dokuma mendil ve kızların aklığı aynı listede sayılıyor. Yayla burada manzara değil envanter; sahip olunan her ayrıntı kaybedilebilecek bir şey olarak yazılıyor.

  3. 3

    Koç yiğitler cirid oynar dölekte

    Geyikleri yaylım eder saylakta

    Bir koku var toprağında ırmakta

    Gözüm yaşı tavarında kala mı.

    Günümüz Türkçesi +

    1Yürekli yiğitler düzlükte cirit oynuyor.

    2Geyikleri kayalık otlakta otluyor.

    3Toprağında ve ırmağında bir koku var.

    4Gözümün yaşı davarında mı kalsın?

    Dörtlük yorumu +

    Cirit oynayan yiğitlerle otlayan geyikler aynı düzlüğü paylaşıyor, sonra toprakla ırmağın kokusu geliyor. Son dize bu bolluğa gözyaşını karıştırıyor: manzaranın içinde ağlayan biri var.

  4. 4

    Dadal’ım der binbir dağı gezerim

    Aladağ’da bir yapılı gözlerim

    Hak vergisi şıvgalardan ezerim

    Bağışla gör mor sümbüllü Ala’mı

    Günümüz Türkçesi +

    1Dadal’ım der: bin bir dağı gezerim.

    2Aladağ’da bir yapılı yer gözlerim.

    3Hakk’ın verdiği taze filizlerden ezerim.

    4Bağışla da gör, mor sümbüllü Ala’mı.

    Dörtlük yorumu +

    Bin bir dağ gezen şair yalnız Aladağ’da “bir yapılı” bir yer gözlüyor. Dörtlüklerin redifi “ola mı, ala mı, kala mı” derken sonunda dağın kendi adına, “Ala’mı”ya varıyor.

Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak’taki 143763 numaralı sürüm esas alındı; sayfa kaynak olarak Millî Folklor dergisindeki “İskâna Direnen Kimlik: Dadaloğlu’nun Coğrafyası” yazısını gösterir. Kaynakta bazı dize sonlarında bulunan nokta işaretleri korundu; “ala mı / Ala’mı” yazımındaki ikilik de değiştirilmedi. Yalnız kesme işareti tipografik biçime (’) getirildi.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Okumaya devam edin

Dadaloğlu şiirleri arasında gezinin

Şair profiline dön →