DDizegâhDijital şiir arşivi
Bütün temalar
Tema

Ölüm şiirleri

146 şiir · 40 şair

Ölüm, Türk şiirinin en eski ve en çok biçim değiştiren konusu. Klasik şiirde mersiye bir tür olarak vardır ve ölen kişinin mertebesine göre yazılır: Bâkî'nin Kanûnî için yazdığı mersiye bir padişahın değil, bir düzenin sonunu anlatır. Ölüm burada kişisel bir kayıp değil, kamusal bir olaydır.

Tanzimat'la birlikte ses değişir. Abdülhak Hâmid Tarhan'ın Makber'i eşinin ölümünden sonra yazılmıştır ve teselliyi açıkça reddeder — “Çık Fatıma! Lahdden kıyam et” diyerek ölüye emir verir. Türkçede yas, ilk kez bu kadar açık bir itiraz hâline gelir.

Cumhuriyet döneminde ölçek yeniden küçülür ama bu kez aşağıya doğru. Orhan Veli'nin Süleyman Efendi'si nasırından çektiği kadar hiçbir şeyden çekmemiştir ve öldüğünde geriye bir kahvehane duvarına yazılmış bir beyit kalır. Bu sayfadaki şiirler ölümün nasıl önce devlet, sonra birey, sonra sıradan bir insan meselesi hâline geldiğini izliyor.

Dönemsel dağılım
213.–14. yüzyıl
115.–16. yüzyıl
516. yüzyıl
3017. yüzyıl
5218. yüzyıl
118.–19. yüzyıl
2619. yüzyıl
1219.–20. yüzyıl
1020. yüzyıl
7Dönemi kesinleşmemiş
Arşivden

146 şiir

Katalogda filtrele →
Sivas Yıldızeli’ne bağlı Banaz köyündeki Pir Sultan Abdal heykeli
Pir Sultan Abdal16. yüzyıl · Şiir
Ağlatmayın beni derdim büyüktür
Memi Can için M harfli tipografik kart
Memi CanDönemi kesinleşmemiş · Dünyanın faniliğini öğütleyen ilahi
Ağlayup gözlerim dökme yaşıAğlayıp Gözlerim, Yaş Dökme
Mehmet Âkif Ersoy'un stüdyoda çekilmiş fotoğraf portresi
Mehmet Âkif Ersoy19.–20. yüzyıl · Manzum hikâye
sokakta sâde bir 'âmîn!' sadâsıdır gidiyor:Âhiret Yolu
Anonim Halk Şiiri için tipografik A kartı
Anonim Halk ŞiiriDönemi kesinleşmemiş · Ölüm döşeği ve gelinlik imgeli ağıt
Anam çorba pişrir ey olsun [1] deyeAman Ebe, El Vurmayın Bana
Feke'deki Karacaoğlan heykeli
Karacaoğlan17. yüzyıl · Koşma
Aşam dedim karlı dağlar başından
Cenab Şahabeddin için tipografik C kartı
Cenab Şahabeddin19. yüzyıl · Manzume
İşt ben saçları dûşunda perîşan «aşk»ım,Aşkın Teranesi
Mihri Müşfik Hanım'ın 1915 tarihli Tevfik Fikret portresi
Tevfik Fikret20. yüzyıl · Manzume
- Bugün açız yine evlatlarım, diyordu pederBalıkçılar
Virânî için tipografik V kartı
Virânî17. yüzyıl · Mersiye
Be yalancı felek yüze gülücü
Cenab Şahabeddin için tipografik C kartı
Cenab Şahabeddin19. yüzyıl · Sone
Hâk ü hacer bakar gibidir itminân ileBelâ-yı Herem
Selîmî için tipografik S kartı
Selîmî15.–16. yüzyıl · Beyit
Ben yatam lāyıḳ mı ol ḳarşumda ayaġın ṭura
Feke'deki Karacaoğlan heykeli
Karacaoğlan17. yüzyıl · Şiir
Benden selâm eylen şol nazlı yaraBenden Selam Eylen
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Tarih Manzumesi
Gitdi āħir reh-nümā-yı cümle şeyħ-i ĶādiriBerâ-yı Abdü’l-Kâdir Efendi
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Tarih Manzumesi
Sācid āħar Ketħüdāyį-zādeyeBerâ-yı Dervîş Sâcid Gülşenî
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Tarih Manzumesi
Pįşvā-yı ehl-i Ǿirfāndan yine ĥayf u dirįġBerâ-yı Nahîfî Efendi
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Tarih Manzumesi
Pįşvā-yı źākirān-ı ħāniķāh-ı GülşenįBerâ-yı Şa‘bân Dede
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Tarih Manzumesi
Bir kemer-beste ĥaķįķat-pįşe dervįşe yineBerâ-yı Yûsuf Dede
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Tarih Manzumesi
Bezm-i Ǿālemden ķażā-yı nāgehānįyle yine
Âşık Ömer için tipografik  kartı
Âşık Ömer17. yüzyıl · Tarihî kaynakta nazım şekli ayrıca sınıflandırılmadı
Ey gönül devletle âdem girse de bin yaşınaBin Yıl Yaşasa da Ölüm İnsana Ulaşır
Feke'deki Karacaoğlan heykeli
Karacaoğlan17. yüzyıl · Koşma
Vara vara vardım ol kara taşaBir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm
Eskişehir'deki Yunus Emre heykeli
Yunus Emre13.–14. yüzyıl · İlahi
Aceb şu yerde var m’olaBir garip ölmüş diyeler
Cenab Şahabeddin için tipografik C kartı
Cenab Şahabeddin19. yüzyıl · Manzume
Ey pîr-i cinân-perest gâfil!Bir kitâbe-i seng-i mezâr
Cenab Şahabeddin için tipografik C kartı
Cenab Şahabeddin19. yüzyıl · Mersiye
Bu perî-i melâhatın ya rab,Bir Mersiye
Nazîr İbrahim için tipografik N kartı
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Tarih Manzumesi
Bir Ǿaceb ĥāl-ile bu bezm-i fenādan āħir
Cenab Şahabeddin için tipografik C kartı
Cenab Şahabeddin19. yüzyıl · mesnevi
Bir subh idi pek hevâ güzeldiBir verem kızın hasbihâli yahud yâd-ı mâzî
Bu şiirlerin paylaştığı başka temalar