Ağlayıp Gözlerim, Yaş Dökme
Memi Can gönlü gözyaşına kapılmaması için uyarır ve dünyanın öteden beri geçici olduğunu yineler. İnsan geliş amacını, her işin sonunu ve ölümü düşünmeli; önceki âşıklar gibi dünyadan sakınarak eceli hazır beklemelidir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ağlayup gözlerim dökme yaşı
fânidir dünya
1Ağlayıp gözyaşı dökme, ey gözlerim.
2Basılı “İle olur gönül” kuruluşu eksik görünüyor; dünya fanidir.
- 2
Böyle olagelmiş dünyânın işi
fânidir dünyâ
1Böyle süregelmiş dünyânın işi.
2Basılı “İle olur gönül” kuruluşu eksik görünüyor; dünya fanidir.
Dünyanın işinin öteden beri böyle sürdüğü ve dünyanın fani olduğu söylenir. Tekrarlanan “İle olur gönül” yüzeyi eksik göründüğünden gönlün bu hükümdeki dil bilgisel yeri tahminle tamamlanmaz.
- 3
Neye geldin gönül bilmek gereksen
Her işin sonunu
1Ey gönül, niçin geldiğini bilmelisin.
2Her işin sonunu düşünmelisin.
Gönle dünyaya geliş amacını bilmesi ve her işin sonunu düşünmesi öğütlenir. “Sanmak” fiili burada sonu hesaba katma anlamında okunur; dize, sonuç bilincini doğrudan gönle yöneltir.
- 4
Her dem ölümünü anmak gerek sen
fânidir dünya
1Ölümü her an hatırlamalısın.
2Basılı “İle olur gönül” kuruluşu eksik görünüyor; dünya fanidir.
Gönle ölümü her an hatırlaması söylenir; dünyanın faniliği bu öğüdün açık çerçevesidir. Tekrarlanan eksik “İle olur gönül” kuruluşu ayrıca tamamlanmaz.
- 5
Bizden gelen âşıklar
Bakmaz dünyaya kendüzünü saklar
1Bizden önce yaşamış âşıklar.
2Dünyaya yüz vermez, kendilerini korurlar.
Önceki âşıkların dünyaya yüz vermediği ve kendilerini koruduğu anlatılır. Birim, bu kişileri davranış örneği olarak gösterir; korunmanın yöntemi ya da sonucu hakkında ek bir hüküm kurmaz.
- 6
Hazırdürür MEMİ ecelin bekler
fânidir dünya
1MEMİ hazırdır; ecelini bekler.
2Basılı “İle olur gönül” kuruluşu eksik görünüyor; dünya fanidir.
MEMİ’nin hazır olduğu ve ecelini beklediği açıkça söylenir; ardından dünyanın faniliği yinelenir. “İle olur gönül” yüzeyi eksik olduğundan bekleyişin duygusal niteliği tahmin edilmez.
Metnin kaynağı
Memi Can mahlası gövdede görünür ve bağımsız bir okuyucunun kaynakla birebir karşılaştırmasıyla doğrulanmıştır.
Atıf kanıtını aç ↗Halk Edebiyatı Antolojisi, 1938; Memi Can, basılı No. 1, PDF 213; 6 birim/12 dize. Görsel kanıt kayıt altındadır; tarama yeniden dağıtılmaz.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Acebdir âşıkın’ hâliMemi Can · İlahî aşk nurunu anlatan devriyeli ilahi→
İlk dize gözlere ağlayıp yaş dökmemelerini söyler. İkinci dizede dünyanın faniliği açıktır; başındaki “İle olur gönül” kuruluşu eksik göründüğünden iki dize arasında kesin bir neden bağı kurulmaz.