Belâ-yı Herem

Yaşlı beden iki büklüm yapı, kemik depremi ve omuzdaki yüz yıllık yük imgeleriyle anlatılır. Beşikten mezara uzanan hayatın ardından bakış, hayat yıkıntısının kıyısından sonsuzluk denizine çevrilir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hâk ü hacer bakar gibidir itminân ile

   Üstünde titreyen şu kefen saçlı sıklete;

   Dönmüş hayâl-i ra'şe-nümûd-ı sefâlete

   Cism-i dütâsı dest-i kavî-i zaman ile;

   1Toprak ile taş güvenle bakar gibidir

   2üstlerinde titreyen, kefen saçlı ağırlığa;

   3iki büklüm bedeni titreyen bir sefalet hayaline dönmüş

   4zamanın güçlü eliyle.

   Toprak ile taş, üstlerinde titreyen ve beyaz saçı kefene benzetilen yaşlı ağırlığa bakar. İki büklüm beden zamanın güçlü eliyle titreyen bir sefalet hayaline dönüşür; yorum toprağı açıkça mezara çevirmez veya ona bekleme niyeti yüklemez.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Titrer vücudu zelzele-i üstühân ile,

   Yok dizlerinde kudreti bir hatve meşyete;

   Âmâde bir seyâhat-i bîkayd-ı avdete

   Dûşunda yüz seneyle.. o bâr-ı girân ile!

   1Vücudu kemik depremiyle titrer;

   2dizlerinde bir adım yürüme gücü yok.

   3Omzunda yüz yılla — o ağır yükle —

   4dönüşü olmayan bir yolculuğa hazır.

   ‘Kemik depremi’ titremeyi büyütür; dizlerde tek adımlık güç kalmaması bedensel sınırı açıkça verir. Yüz yıl omuzdaki ağır yüke, ölüm ise dönüşü olmayan yolculuğa dönüşür; yorum bunu dışarıdan bir meslek bakışıyla açıklamaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Endişesi -o rişte-i lerzân-ı ömr ü merk-

   Bir anda atlayıp beşiginden mezârına

   Eyler bütün havadis-i 'asrı peyinde terk!

   1Kaygısı — ömrün ve ölümün titreyen ipliği —

   2bir anda beşiğinden mezarına atlayıp

   3bir asrın bütün olaylarını ardında bırakır.

   Ömür ile ölüm arasındaki bağ bir iplik: hem ince hem titriyor. İkinci dize bir asrı tek bir atlayışa indiriyor — beşikten mezara. Aradaki yüz yılın “havadis”, yani gündelik olaylar olarak geride bırakılması, hayatın nasıl unutulur hâle geldiğini söylüyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Enzâr-ı pür tereddüdü sık sık dalıp gider;

   Gelmiş harâbezâr-ı hayatın kenarına

   Deryâ-yı sermediyyeti hayretle seyreder!

   1Tereddütle dolu bakışları sık sık dalıp gider;

   2hayat yıkıntısının kenarına gelmiş,

   3sonsuzluk denizini hayretle seyreder.

   Tereddütlü bakış hayat yıkıntısının kenarında dalar ve sonsuzluk denizini hayretle seyreder. Kapanış korku yerine hayreti öne çıkarır; başka bir şiirle akrabalık kurmadan bu sahneyle sınırlı okunur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle