Yıkık Han

Yolda rastlanan bir harabe, bir ölüm düşüncesine dönüşür. Şiirin son sözünü şair değil, bir baykuş söyler — ve söylediği şey teselli değil, kovulmaktır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yaklaşırken yanımdaki kılağuz "Yoksa" diyordu

   "Burda kimse, durmayalım, bu bir yıkık binadır!"

   Yaklaşınca durdum baktım içerisi tam-takır,

   Koca zaman sert eliyle ezmiş idi bu yurdu

   1Yaklaşırken yanımdaki kılavuz “Yok" diyordu,

   2“burada kimse yok, durmayalım, bu yıkık bir binadır!”

   3Yaklaşınca durdum, baktım: içerisi tamtakır.

   4Koca zaman sert eliyle bu yurdu ezmişti.

   Şiir bir uyarıyla açılıyor ve şair uyarıyı dinlemiyor. Durup bakmak, bütün şiirin sebebi. Son dizede zaman elleri olan bir güç oluyor — yıkımın faili belirsiz değil.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ruhuma bir acı, sessiz, garip elem duyurdu,

   Etrafında gördüğüm o baldıranlar, o katır

   Tırnaklan, o kamışlar, o çalılar...

   Bir ağır hasta gibi hepsi sanki baygın baygın uyurdu…

   1Ruhuma acı, sessiz, garip bir keder duyurdu

   2çevresinde gördüğüm o baldıranlar, o katır

   3tırnakları, o kamışlar, o çalılar...

   4Hepsi ağır bir hasta gibi baygın baygın uyurdu.

   Dize, yıkıntının çevresindeki kamışları ve başka bitkileri bir arada sayar. Listeyi bütünüyle zehirli ya da dikenli diye genelleştirmez; bitkilerin çeşitliliği terk edilmiş yapının çevresini kaplayan doğayı görünür kılar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Sonumuzu, akıbeti düşünmeğe başlarım;

   "Niçin böyle yürüyeyim, üzüleyim her adım,

   "Şu hiçliğe bile bile gidiyorken..." diyerek

   1Sonumuzu, akıbeti düşünmeye başlarım:

   2“Niçin böyle yürüyeyim, her adımda üzüleyim,

   3şu hiçliğe bile bile giderken...” diyerek.

   Harabeden kendi sonuna geçiş. Soru pratik bir soru: madem sonu hiçlik, yürümenin anlamı ne? Şiir bu soruyu sorup cevabı başkasına bırakıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Dalıyorum, bir koğuktan beklenilmez bir uçuş,

   Bir kahkaha koptu: "Yürü, yaşayana yol gerek..."

   Dedi sandım üzerimden gelip-geçen bu baykuş.

   1Dalıyorum; bir oyuktan beklenmedik bir uçuş,

   2bir kahkaha koptu: “Yürü, yaşayana yol gerek...”

   3dedi sandım, üzerimden gelip geçen bu baykuş.

   Cevap bir baykuştan geliyor ve kahkahayla. “Yaşayana yol gerek” hem bir teşvik hem bir kovma: burası ölülerin yeri, sen git. Son dizedeki “sandım” ise cevabı da şüpheli bırakıyor — belki hiç konuşan olmadı.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle