DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Selîmî/Ben yatam lāyıḳ mı ol ḳarşumda ayaġın ṭura
Beyit · 15.–16. yüzyıl

Ben yatam lāyıḳ mı ol ḳarşumda ayaġın ṭura

Konuşan yatarken sevgilinin karşısında ayakta durmasını uygunsuz bulur; ölümünde onun cenaze namazını kılmamasını isteyen keskin bir sitemle kapanır. Köksal'ın kesin A atfı Yavuz Sultan Selim'i gösterir; eldeki bütünlük yalnız bu beyittir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ben mı ol ḳarşumda ayaġın ṭura

    Serv-i nāzum diñ ben namāzum ḳılmasun

    1Ben yatarken onun karşımda ayakta durması uygun mu?

    2Nazlı servime söyleyin, öldüğümde cenaze namazımı kılmasın.

    Beyit yatmak ve ayakta durmak karşıtlığıyla bir görgü meselesi açar, sonra bunu ölüm sahnesine çevirir. Serv-i naz hitabı sevgiliyi ince ve dik gösterirken cenaze namazından uzak tutma buyruğu, gecikmiş ilgiyi reddeden ağır sitemdir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Köksal 2019'un A kümesi, mecmua kayıtları ve şiirdeki Selîmî/Selim Şah işaretleri temelinde bu manzumeyi Yavuz Sultan Selim'e kesin olarak bağlar.

Atıf kanıtını aç ↗

cevahir1914-koksal2019-A17. Ali Emîrî, Cevâhirü'l-mülûk (İstanbul, 1330/1914), basılı s. 197–198/PDF 201–202: mevcut 2 dizelik özgün gövde görseldeki kapanış Selîmî dizelerine bağlandı. Tekrarlanan kapanış beyti Selîmî'dir; her tekrardan önceki dizeler Ali Emîrî ekidir. Basılı 198'de cetvel ve yeni bir kaynak beyti izler. Köksal A17 kaydı yalnız aidiyet, kimlik ve mevcut transkripsiyon için kontrol tanığıdır; kamu malı kaynak hakkı ondan devralınmaz.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBenüm şol dil-ber-i raʿnā ḥabīb-i gül-ʿiẕārumdurSelîmî · Gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

yatam

Yatayım; birinci kişi istek kipi

lāyıḳ

Uygun, yaraşır

ḳarşu

Karşıda, karşı tarafta

serv-i nāz

Nazlı servi; uzun boylu sevgili

öldükde

Konuşanın ölümünden sonraki zamanı belirten zarf

namāz

Burada ölü için cemaatle yerine getirilen dinî görev