Âşık ümîd-i vasl ile mahrûm-ı hâb olur
Gazel, kavuşma umuduyla uykusuz kalan âşığın bekleyişini sıkıntı mengenesine benzetir. İlk bölüm sevgiliye erişme kaygısını, ikinci bölüm Reşid Paşa’nın himmetiyle açılan kapıları anlatan bir övgüyü işler.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Âşık ümîd-i vasl ile olur
İnsâna -ı meseldir azâb olur
Erbâb-ı dil bu hâne-i vahşetmedârda
Vakf-ı cefâ-yı olur
olmağa ey serv-i nev hirâm
Cûlar çemende cûşa gelüb pür şitâb olur
Hâlim hikâye eyleyemem yâre korkarım
Te’sîr-i sûzişim sebeb-i ictinâb olur
Eşref olursa tâli’i yâver bir âdemin
Sadr-ı Reşîd’e bende olub kâmyâb olur
Ol mihr-i âsumân-ı sadâret ki himmeti
Bir zerreye dokunsa hemân âftâb olur
Ez cümle ben de bende olaldan ol âsafa
Dâim murâdım üzre bana olur
1Âşık, kavuşma umuduyla uykudan yoksun kalır.
2İnsan için bekleyiş, dillere mesel olacak kadar ağır bir azaptır.
3Gönül ehli, dehşet dolu bu evde
4sıkıntı mengenesinin eziyetine bütünüyle bağlanır.
5Ey nazlı salınan taze servi, ayağına yüz sürüp kapanmak için
6çaylar çimende coşup hızla akar.
7Hâlimi sevgiliye anlatamam; korkarım ki
8yanışımın etkisi onun uzak durmasına sebep olur.
9Ey Eşref, bir insanın talihi yardım ederse
10Reşid Paşa’ya kul olup muradına erer.
11O sadrazamlık göğünün güneşidir; himmeti
12bir zerreye değse onu hemen güneşe çevirir.
13Ben de o Asaf’a kul olduğumdan beri
14bütün kapılar sürekli dileğime göre açılır.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Eşref Paşa (Bursalı Mustafa Eşref) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Şiir altıncı beyitten sonra kişisel aşk söyleyişinden devlet büyüğüne methiyeye yönelir. Sevgilinin ayağına yüz sürüp kapanmak üzere coşan sular teslimiyeti, zerreyi güneşe çeviren himmet ise patronajın dönüştürücü gücünü simgeler.