Bîbedel muğbeçesin reşk-i bütânsın kâfir
Eşref Paşa sevgiliyi eşsiz meyhane genci, putların bile kıskandığı güzellik ve dünya tapınağının süsü diye överken ona sürekli “kâfir” seslenişini yineler. Güzellik tasviri, acımasız bakış ve can düşmanlığıyla birleşir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
reşk-i bütânsın kâfir
Mâhasal zîb ü fer-i deyr-i cihânsın kâfir
Sanem ismin gül-i Îsî lakab ü ünvânın
Resm ü tasvîr gibi rûh-ı revânsın kâfir
Mürde-i aşkına hiç itmezsin
Bî amansın bu yamansın kâfir
Kâmetin serv ü ruhun gonca vü zülfün sünbül
Nevnihâl âfet ü kâfir
Dîn ü îmânına kasd itti harâmî gamzen
Eşref-i gamzedeye düşmen-i cânsın kâfir
1Eşsiz bir meyhane gencisin; putların bile kıskandığı güzelsin, ey kâfir.
2Kısacası dünya tapınağının süsü ve görkemisin, ey kâfir.
3Adın “put”, unvanın İsa’nın gülüdür;
4resim ve tasvir gibi görünür, ama canlı ruhsun ey kâfir.
5Aşkından ölen kişiye yarım bakış bile etmiyorsun.
6Bu görmezden gelişinle amansız ve yamansın, ey kâfir.
7Boyun servi, yanağın gonca, saçın sümbüldür.
8Yeni yetişmiş bir afet, henüz olgunlaşmamış fidansın ey kâfir.
9Haydut bakışın âşığın dinine ve imanına kastetti.
10Gamzeyle yaralanmış Eşref’in can düşmanısın ey kâfir.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Eşref Paşa (Bursalı Mustafa Eşref) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
“Kâfir” redifi dinî hüküm vermekten çok sevgilinin âşığın dinini ve aklını yağmalayan cazibesini abartır. Servi, gonca ve sümbül klasik güzellik çizgisini kurarken yarım bakışın esirgenmesi övgüyü siteme dönüştürür.