DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Esrâr Dede/Âşıkım âşık-ı hayretzede-i dîdârım
manzume · 18. yüzyıl

Âşıkım âşık-ı hayretzede-i dîdârım

Esrar Dede kendisini sevgili karşısında benliğini yitirmiş âşık, sırların kutsal evine bağlı sûfi ve zühde tapanların düşmanı olarak tanımlar. Ferhad, Kays, Mansur ve darağacı göndermeleri aşkın sınırlarını genişletir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Âşıkım âşık-ı -i dîdârım

    Sûfiyim sûfî-i

    Öyle bir âşıkım ey dil ki hemân ma’şûkum

    İkimizin arasında beni sanma varım

    Sûfî-i zühd perest ile adû-yı mahzım

    Âşık-ı dilber ile cân ü gönülden yârım

    Çok uzak vâdilerin seyrini ettim geldim

    Sâkıyâ bir iki mey ver ki zebûn ü zârım

    Âlem-i aşkda her subh u mesâ devr ederim

    Yok karârım ser-i kârımda yine bîkârım

    Gerçi çektim başıma hırka-i hâb âlûdu

    Subh-ı ikbâl gibi lûtfun ile bîdârım

    Deşt-i hasrette sâkî yanına gelme ey Kays

    Yakarım âteş-i aşkımla seni gamhârım

    Feyz alur türbet-i Ferhâd benim aşkımdan

    Rûh-ı Mansûr ile -yı sürâğ-ı dârım

    Sûfî sermâye-i -ı Hakk’ım

    Bilemezsin beni şimdi ki garîb Esrâr’ım

    1Âşığım; sevgilinin yüzü karşısında hayrete düşmüş bir âşığım.

    2Sûfiyim; sırların kutsal evine bağlı bir sûfiyim.

    3Ey gönül, öyle bir âşığım ki yalnız sevgiliyim;

    4ikimizin arasında ayrıca bir “ben” bulunduğunu sanma.

    5Zühde tapan sûfinin bütünüyle düşmanıyım;

    6güzele âşık olanın ise canıgönülden dostuyum.

    7Çok uzak vadileri dolaşıp geldim.

    8Ey saki, bir iki kadeh ver; güçsüz ve inleyen hâldeyim.

    9Aşk âleminde sabahtan akşama sürekli dönerim.

    10Durağım yok; işe koyulduğum anda bile işsizim.

    11Gerçi uykuyla kirlenmiş hırkayı başıma çektim,

    12ama lütfunla baht sabahı gibi uyanığım.

    13Ey Kays, hasret çölünde sakinin yanına yaklaşma;

    14seni aşk ateşimle yakarım, çünkü gamlıyım.

    15Ferhad’ın mezarı bile benim aşkımdan feyiz alır.

    16Mansur’un ruhuyla darağacını aramakta yoldaşım.

    17Ey sûfi, Tanrı sözlerinin inci sermayesiyim.

    18Beni şimdi anlayamazsın; çünkü ben garip Esrar’ım.

    Uzun gazel, “âşıkım/sûfiyim” öz tanımından benliğin silinmesine ilerler. Hırka, şarap ve yolculuk tasavvuf dilini kurarken Kays, Ferhad ve Mansur örnekleri şairin aşk iddiasını klasik âşıklar silsilesi içinde sınar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esrar Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirAşk olmasa ey dil seni biz neylerdikEsrâr Dede · rubai

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

hayretzede

hayrete düşmüş

beyt-ül-harem-i esrârım

sırların kutsal evine bağlıyım

hempâ

yoldaş, aynı adımda olan

zühd-perest

Dışa dönük sofuluğa aşırı bağlanan kişi.

deşt-i hasret

Özlemin ıssız çöle benzetilen alanı.

dürr-i kelimât

Değerli inci sayılan sözler.