Âşıkım âşık-ı hayretzede-i dîdârım
Esrar Dede kendisini sevgili karşısında benliğini yitirmiş âşık, sırların kutsal evine bağlı sûfi ve zühde tapanların düşmanı olarak tanımlar. Ferhad, Kays, Mansur ve darağacı göndermeleri aşkın sınırlarını genişletir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Âşıkım âşık-ı -i dîdârım
Sûfiyim sûfî-i
Öyle bir âşıkım ey dil ki hemân ma’şûkum
İkimizin arasında beni sanma varım
Sûfî-i zühd perest ile adû-yı mahzım
Âşık-ı dilber ile cân ü gönülden yârım
Çok uzak vâdilerin seyrini ettim geldim
Sâkıyâ bir iki mey ver ki zebûn ü zârım
Âlem-i aşkda her subh u mesâ devr ederim
Yok karârım ser-i kârımda yine bîkârım
Gerçi çektim başıma hırka-i hâb âlûdu
Subh-ı ikbâl gibi lûtfun ile bîdârım
Deşt-i hasrette sâkî yanına gelme ey Kays
Yakarım âteş-i aşkımla seni gamhârım
Feyz alur türbet-i Ferhâd benim aşkımdan
Rûh-ı Mansûr ile -yı sürâğ-ı dârım
Sûfî sermâye-i -ı Hakk’ım
Bilemezsin beni şimdi ki garîb Esrâr’ım
1Âşığım; sevgilinin yüzü karşısında hayrete düşmüş bir âşığım.
2Sûfiyim; sırların kutsal evine bağlı bir sûfiyim.
3Ey gönül, öyle bir âşığım ki yalnız sevgiliyim;
4ikimizin arasında ayrıca bir “ben” bulunduğunu sanma.
5Zühde tapan sûfinin bütünüyle düşmanıyım;
6güzele âşık olanın ise canıgönülden dostuyum.
7Çok uzak vadileri dolaşıp geldim.
8Ey saki, bir iki kadeh ver; güçsüz ve inleyen hâldeyim.
9Aşk âleminde sabahtan akşama sürekli dönerim.
10Durağım yok; işe koyulduğum anda bile işsizim.
11Gerçi uykuyla kirlenmiş hırkayı başıma çektim,
12ama lütfunla baht sabahı gibi uyanığım.
13Ey Kays, hasret çölünde sakinin yanına yaklaşma;
14seni aşk ateşimle yakarım, çünkü gamlıyım.
15Ferhad’ın mezarı bile benim aşkımdan feyiz alır.
16Mansur’un ruhuyla darağacını aramakta yoldaşım.
17Ey sûfi, Tanrı sözlerinin inci sermayesiyim.
18Beni şimdi anlayamazsın; çünkü ben garip Esrar’ım.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Esrar Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Uzun gazel, “âşıkım/sûfiyim” öz tanımından benliğin silinmesine ilerler. Hırka, şarap ve yolculuk tasavvuf dilini kurarken Kays, Ferhad ve Mansur örnekleri şairin aşk iddiasını klasik âşıklar silsilesi içinde sınar.