DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enîs Receb Dede/Âşiyân-ı rûh-i kudse hâlet efzâdır semâ’
gazel · 18. yüzyıl

Âşiyân-ı rûh-i kudse hâlet efzâdır semâ’

Gazel semâyı kutsal ruha hâl veren, susamış âşıklara şevk sunan ve damla görünümünde derya olan ilahî sır diye över; pergel ve güneş imgeleri bu manevî dönüşü tamamlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Âşiyân-ı hâlet efzâdır semâ’

    -ı bezm-i uşka şevk bahşâdır semâ’

    tavâfı sırrına ârif ukul

    Hayret efzâ-yı melâik sırr-ı Mevlâdır semâ’

    Her tarîk âyîni bâistir vusûl-i Hak’ka lîk

    Ehline ma’lûmdur ol katre deryâdır semâ’

    Bir kademde devresin tekmîl eder pergâr veş

    Çerh-i aşka âftâb-ı âlem ârâdır semâ’

    Dil safâ cûy-i ziyâ-yı mihr ise her dem Enîs

    Çerh-i aşka âftâb-ı âlem ârâdır semâ’

    1Semâ, kutsal ruhun yuvasına hâl katar;

    2aşk meclisinin susamışlarına coşku verir.

    3Bayındır Ev’i tavaf etmenin sırrını bilen akıllar için,

    4semâ meleklerin hayretini artıran Mevlâ sırrıdır.

    5Her yolun âyini Hakk’a ulaşmaya sebeptir; fakat

    6ehli bilir: semâ, damlayken deryadır.

    7Pergel gibi bir adımda dönüşünü tamamlar;

    8semâ aşk göğünün dünyayı süsleyen güneşidir.

    9Ey Enîs, gönül daima güneş ışığının safasını arıyorsa,

    10semâ aşk göğünün dünyayı süsleyen güneşidir.

    Semâ yalnız bedensel dönüş değil, Hakk’a ulaşma yollarından biridir. Beyt-i ma’mûr ve meleklerin hayreti kozmik çevreyi kurar. Damla-deniz karşıtlığında deniz semâın içinde değildir; semâ küçük görünen bir damlayken manevî bakımdan deryadır. Pergel ve güneş imgeleri, sabit merkez çevresindeki dönüşü ve aydınlatıcı gücü tamamlar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBürâk-ı himmetin seyrin nazardan dûr bulmuşlarEnîs Receb Dede · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Teşnegân

susamış olanlar

Beyt-i ma’mûrun

gökte bulunduğuna inanılan kutsal ev

bâis

sebeptir

âlem-ârâ

dünyayı süsleyen

rûh-i kudse

Semâ, kutsal ruhun yuvasına hâl katar

sırr-ı Mevlâ

semâ meleklerin hayretini artıran Mevlâ sırrıdır