Aşk derdiyle hoşem

Aşk acısını hastalık değil varoluşun özü sayan; tedaviyi asıl tehlike olarak gören Fuzûlî’nin en çok anılan gazellerinden.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Âşiyân-ı mürg-i dil zülf-i perîşânındadır

   Kanda olsam ey perî gönlüm senin yanındadır

   1Gönül kuşumun yuvası senin dağınık saçlarındadır.

   2Ey peri, nerede olursam olayım gönlüm senin yanındadır.

   Şairin bedeni nerede olursa olsun gönül kuşunun adresi belli: sevgilinin dağınık saçları. Uzaklık böylece kilometreyle değil, kalbin yuvasından ayrı kalmasıyla ölçülüyor.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Aşk derdiyle hoşem, el çek ilâcımdan tabîb

   Kılma dermân kim helâkim zehr-i dermânındadır

   1Aşk derdinden memnunum; ey hekim, beni tedavi etmeyi bırak.

   2Çare bulma; çünkü beni öldürecek zehir tam da o çarededir.

   Hekim iyileştirmek ister, âşık ise “Beni bu hastalıktan kurtarma” der. Çünkü Fuzûlî için aşk acısı yaşamanın kendisi; asıl zehir, onu hissedemez hâle gelmek.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Çekme dâmen nâz edip üftâdelerden, vehm kıl

   Göklere açılmasın eller ki dâmânındadır

   1Naz edip eteğini düşkün âşıklardan çekme; onların bedduasından sakın.

   2Eteğine tutunmuş eller göğe açılıp yakarmasın.

   Şu an sevgilinin eteğine tutunan eller, itilirse göğe doğru açılacak. Aynı hareketin tutunmaktan bedduaya dönüşmesi, beyitteki nazik tehdidi keskinleştiriyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Gözlerim yaşın görüp şûr etme nefret kim bu hem

   Ol nemektendir ki lâ‘l-i şekker-efşânındadır

   1Gözyaşımın tuzunu görüp benden iğrenme.

   2Bu tuz da senin şeker saçan yakut dudağındaki tattandır.

   Bir yanda tuzlu gözyaşı, öte yanda şeker saçan dudak. Fuzûlî acısını bile sevgiliye bağlayarak “Bende gördüğün bu tat da senden kaldı” diyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Mest-i hâb-ı nâz iken cem‘ et dil-i sad-pâremi

   Kim onun her pâresi bir nevk-i müjgânındadır

   1Naz uykusuyla mestken yüz parçaya bölünmüş gönlümü topla.

   2Çünkü her parçası kirpiklerinden birinin ucunda kaldı.

   Sevgili uykuda, kirpikleri ise çalışmaya devam eden küçük oklar gibi. Âşığın parçalanmış gönlünün her parçası başka bir kirpiğin ucunda asılı duruyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Bes ki hicrânındadır hâsiyyet-i kat‘-ı hayât

   Ol hayât ehline hayrânım ki hicrânındadır

   1Ayrılığında hayatı kesip bitiren öyle bir özellik var ki

   2Senden ayrı olduğu hâlde yaşayanlara şaşıyorum.

   Ayrılık o kadar öldürücü ki Fuzûlî asıl ölenlere değil, hâlâ yaşayabilenlere şaşırıyor. Beklentiyi tersine çeviren bu soru, hasreti bir duygu değil hayat belirtisini kesen güç yapıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Ey Fuzûlî, şem‘-veş mutlak açılmaz yanmadan

   Tâblar kim sünbülünden rişte-i cânındadır

   1Ey Fuzûlî, can ipliğinin sevgilinin sümbül saçındaki kıvrımları

   2Mum fitili gibi yanmadan asla çözülmez.

   Can ipliği sevgilinin kıvrımlı saçına dolaşmış bir mum fitili gibi. Bu düğüm elle değil ateşle çözülüyor: Âşık ancak yanarak kurtulabilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle