Aşka düşen aşık elbet kan ağlar
Aşka düşenin kan ağlaması, gidenlerin dönmemesi ve sağ kalanların yas tutması ayrılığı ölüm tecrübesine yaklaştırır. Kerbelâ adı kolektif matem alanını açar; nakarattaki derman sorusu tek sevgiliyi aşan tarihsel bir acıya yönelir. Dosta hasret ateşten çemberdir; Kamber’in Ali için ağlaması sadakat ve kayıp örneği olur. Kenan’da kalan Yakup peygamberin hasreti de aynı diziye eklenince ayrılık, farklı anlatılarda tekrarlanan manevi sınav olarak görünür.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Aşka düşen aşık elbet kan ağlar
Gidenler gelmiyor da yaslıdır sağlar
Kerbela çölünde hayrandı sağlar (oy)
Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
1Aşka düşen aşık elbet kan ağlar
2Gidenler gelmiyor da yaslıdır sağlar
3Kerbela çölünde hayrandı sağlar (oy)
4Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
- 2
Dosta hasretlik ateşten çember
Ah eder ağlardı Ali'ye
ellerinde Yakup peygamber (of)
Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
1Dosta hasretlik ateşten çember
2Ah eder ağlardı Ali'ye Kamber
3Kenan ellerinde Yakup peygamber (of)
4Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
Dosta hasret ateşten çemberdir; Kamber’in Ali için ağlaması sadakat ve kayıp örneği olur. Kenan’da kalan Yakup peygamberin hasreti de aynı diziye eklenince ayrılık, farklı anlatılarda tekrarlanan manevi sınav olarak görünür.
- 3
Yusuf'un cemali benzerdir mah'a
Kul edip sattılar yeter mi baha
Yusuf'u zindana salan Züleyha (of)
Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
1Yusuf'un cemali benzerdir mah'a
2Kul edip sattılar yeter mi baha
3Yusuf'u zindana salan Züleyha (of)
4Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
Yusuf’un aya benzeyen yüzü, kul edilip satılması ve zindana atılması güzellik ile haksızlık arasındaki gerilimi kurar. Züleyha adı anlatı zincirini sürdürür; derman sorusu, bedel ve suç atfından daha büyük bir kavuşamama meselesini açık bırakır.
- 4
Terketti elini de İsfihan'ını
Aldırdı elinden Aslıhan'ını
Kerem'den sorayım müşkül halını
Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
1Terketti elini de İsfihan'ını
2Aldırdı elinden Aslıhan'ını
3Kerem'den sorayım müşkül halını
4Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
Kerem’in elini ve İsfahan’ını terk etmesi, Aslıhan’ı elinden yitirmesi halk hikâyesini kişisel kayıp örneğine dönüştürür. Anlatıcı müşkül hâli doğrudan Kerem’e sormak ister; böylece geçmiş âşık, bugünkü acının tanığı ve danışmanı sayılır.
- 5
Sahrada bir derviş gezerdi dargın
Aslanlar olurdu hergün
Leyla Leyla diye ağlayan Mecnun
Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
1Sahrada bir derviş gezerdi dargın
2Aslanlar niyazbend olurdu hergün
3Leyla Leyla diye ağlayan Mecnun
4Ayrılık derdinin dermanı nedir (dost)
Sahrada dargın gezen derviş, kendisine aslanların niyaz ettiği manevi güçle tanıtılır; Mecnun’un Leyla diye ağlaması ise bu gücü yeniden çaresiz sevda sesine çevirir. Son derman sorusu bütün dinî ve edebî örnekleri tek nakaratta toplar.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 173497 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Asker ettiler beni kıdemli çavuşAnonim Halk Şiiri · türkü→
Aşka düşenin kan ağlaması, gidenlerin dönmemesi ve sağ kalanların yas tutması ayrılığı ölüm tecrübesine yaklaştırır. Kerbelâ adı kolektif matem alanını açar; nakarattaki derman sorusu tek sevgiliyi aşan tarihsel bir acıya yönelir.