DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enverî-i Müneccim/Âvâz edelden zülfüne zencîrini cânâneler
manzume · 15.–16. yüzyıl

Âvâz edelden zülfüne zencîrini cânâneler

Gazel, sevgilinin saç zinciri ve 'kâfir' güzelliğiyle başlayan aşk divaneliğini, soğuk vaizin meclisi ile gönül ısıtan ney ve meyhane arasında karşılaştırır. Yıkık gönül, sevgili hayalinin güvenli hazinesidir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Âvâz edelden zülfüne zencîrini cânâneler

    Verdiler sevdâya bu ben âşıkı dîvâneler

    Hey müslüman verdi dînin görün ol kâfirciği

    Hayli sûret buldu bu ma'nî ile büthâneler

    Ağladı mecliste halkı vaiz-i nefes

    Germ eder ney dilleri gün gün öter meyhâneler

    Kıl dil-i vîrânımı hayâlin gencine

    Kim harâb olmaktan eymendir o bir vîrâneler

    Enverî her ağlasın ko gözlerin

    Ol delikanlılar ola kim biraz uslaneler

    1Sevgililer saçlarına zincirlerini bağlayıp seslenince

    2Bu ben âşığı sevdaya verdiler, ey divaneler.

    3Ey Müslüman, şu küçük kâfire bak; sana dinini elden aldırdı.

    4Put haneler bu anlamla epeyce şekil kazandı.

    5Soğuk nefesli vaiz mecliste halkı ağlattı.

    6Ney ise gönülleri ısıtır; meyhaneler günbegün şenlenir.

    7Yıkık gönlümü hayalinin hazinesine mahzen yap.

    8Çünkü viraneler yeniden yıkılmaktan güven içindedir.

    9Enverî'nin gözleri her yeni ay için varsın ağlasın.

    10Belki o delikanlılar biraz akıllanırlar.

    Şiirde din dili tersyüz edilir: put hane sevgilinin güzelliğiyle anlam kazanırken vaiz soğuk, ney ise ısıtıcıdır. Viranenin artık yıkılma korkusu taşımaması, âşığın kaybedecek şeyi kalmadığını nükteli biçimde anlatır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Enverî (Müneccim) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirOldu gün haste dile derd ile mihnet bâkîEnverî-i Müneccim · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

bârid

soğuk, sevimsiz

eymen

güvendedir

mâh-ı nevçün

her yeni ay için

büthâne

Putlarla dolu yer; güzeller meclisi.

vâiz-i bârid

Soğuk ve etkisiz konuşan vaiz.

mahzen

Hazine saklanan yer.