Âvâz edelden zülfüne zencîrini cânâneler
Gazel, sevgilinin saç zinciri ve 'kâfir' güzelliğiyle başlayan aşk divaneliğini, soğuk vaizin meclisi ile gönül ısıtan ney ve meyhane arasında karşılaştırır. Yıkık gönül, sevgili hayalinin güvenli hazinesidir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Âvâz edelden zülfüne zencîrini cânâneler
Verdiler sevdâya bu ben âşıkı dîvâneler
Hey müslüman verdi dînin görün ol kâfirciği
Hayli sûret buldu bu ma'nî ile büthâneler
Ağladı mecliste halkı vaiz-i nefes
Germ eder ney dilleri gün gün öter meyhâneler
Kıl dil-i vîrânımı hayâlin gencine
Kim harâb olmaktan eymendir o bir vîrâneler
Enverî her ağlasın ko gözlerin
Ol delikanlılar ola kim biraz uslaneler
1Sevgililer saçlarına zincirlerini bağlayıp seslenince
2Bu ben âşığı sevdaya verdiler, ey divaneler.
3Ey Müslüman, şu küçük kâfire bak; sana dinini elden aldırdı.
4Put haneler bu anlamla epeyce şekil kazandı.
5Soğuk nefesli vaiz mecliste halkı ağlattı.
6Ney ise gönülleri ısıtır; meyhaneler günbegün şenlenir.
7Yıkık gönlümü hayalinin hazinesine mahzen yap.
8Çünkü viraneler yeniden yıkılmaktan güven içindedir.
9Enverî'nin gözleri her yeni ay için varsın ağlasın.
10Belki o delikanlılar biraz akıllanırlar.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Enverî (Müneccim) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Şiirde din dili tersyüz edilir: put hane sevgilinin güzelliğiyle anlam kazanırken vaiz soğuk, ney ise ısıtıcıdır. Viranenin artık yıkılma korkusu taşımaması, âşığın kaybedecek şeyi kalmadığını nükteli biçimde anlatır.