Bâde-i nâb ile buldı ruh-i cânân revnak

Saf şarapla canlanan yanak, saç, ter, yürüyüş ve dudak imgeleri; geceyi, yıldızları ve akarsuyu sevgilinin güzelliğine hizmet eden bir parıltı düzeninde toplar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bâde-i nâb ile buldı ruh-i cânân revnak

   Gûyiyâ güller ile buldı gülistân revnak

   1Sevgilinin yanağı saf şarapla parlaklık buldu;

   2Sanki gül bahçesi güllerle canlandı.

   Saf şarap yanağa renk ve canlılık verir; bunun bahçedeki güllerin bütün gülistanı parlatmasına benzetilmesi tek yüzü geniş bir peyzaja açar. Revnak, hem maddî ışığı hem meclisin neşesini aynı dizede toplar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Zülf-i miskîn ki ruh-i yâr ile tâbendedürür

   Şem‘-i pür-nûr ile san buldı şeb-istân revnak

   1Misk kokulu saç, sevgilinin parlak yanağıyla ışıldar;

   2Sanki karanlık salon ışıklı mumla aydınlandı.

   Siyah saç ile parlak yanak, karanlık bir odada yanan muma benzetilir. Saç tek başına geceyi, yüz ise ışık kaynağını oluşturur; sevgilinin başı gece ile aydınlığın dengeli bir iç mekânına dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Dâne dâne ruh-i dilberde arak gören dir

   Cem‘-i kevkeble ne bulmış meh-i tâbân revnak

   1Sevgilinin yanağında tane tane ter gören kişi der ki

   2Parlak ay, yıldızlar topluluğuyla ne güzel parlamış!

   Yanak üzerindeki ter damlaları ay çevresindeki yıldızlar gibi tane tane görünür. Bedenin geçici nemi kozmik süse yükseltilir; meh-i tâbân güzelliğini tek başına değil etrafındaki küçük parıltılarla tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Göricek yaşumı nâz ile salınur ol yâr

   Cûy-bâr ile bulur serv-i hırâmân revnak

   1O sevgili gözyaşımı görünce nazla salınır;

   2Salınan servi de akarsuyla güzellik kazanır.

   Sevgilinin nazlı yürüyüşü, kıyısında su akan servinin salınışına benzer. Bu benzetmede gözyaşı yalnız keder belirtisi değildir; sevgilinin hareketine revnak veren cûy-bâr olarak âşığın acısını güzellik sahnesine katar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   İşidüp nâlemi handân olur ol yâr bulur

   Na‘ra-i bülbül ile gonca-i handân revnak

   1O sevgili iniltimi duyunca gülümser;

   2Gülen gonca bülbülün haykırışıyla açılır.

   Âşığın nâlesi sevgiliyi ağlatmak yerine güldürür; bu karşıtlık bülbül sesiyle açılan gonca üzerinden tabiileştirilir. Handân olmak hem tebessümü hem çiçeğin açılmasını taşır, feryadı sevgilinin neşesine hizmet ettirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Eşk-i çeşmümle olur lâ‘l-i leb-i yâr ferih

   Tâb-ı kevkeble bulur lâ‘l-i Bedahşân revnak

   1Sevgilinin lâl dudağı gözyaşımla ferahlar;

   2Bedahşan lâli de yıldızın ışığıyla parlar.

   Gözyaşı lâl dudağı ferahlatan bir ışık veya su gibi iş görür. Bedahşan taşının yıldız parıltısıyla değer kazanması, âşığın yaşını sevgilinin kırmızı dudağını daha görünür kılan dış ışığa dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Hatt ü hâl ile bulur ‘Avnî ruh-i yâr şeref

   Bâblarla nitekim buldı Gülistân revnak

   1Ey Avnî, sevgilinin yanağı ayva tüyü ve benle şeref bulur;

   2Nitekim Gülistan da bölümleriyle değer kazanmıştır.

   Makta yüzdeki ince tüy ve beni, Gülistan’ın bâblarıyla karşılaştırır. Yüz bir kitap gibi düzenlenirken küçük işaretler onun bölümleri olur; Avnî güzelliğin kusursuz boşlukta değil ayrıntılarla şeref kazandığını söyler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle