DDizegâhDijital şiir arşivi
türkü · Çeşitli dönemler

Ay Deresi

Ay Deresi’ni geçme, köye giden yolu seçme ve devlet izni varken vazgeçmeme soruları tehlikeli yolculuğun karar anını kurar. Üç günlük gelinin geride kalışı, annenin ağlamasıyla birleşerek ölüm ihtimalini yeni kurulmuş evin yıkımı olarak gösterir. Dereyi kaplayan duman ve soğuğun ciğerleri çürütmesi bedensel felaketi açık eder. Komşuların kol kol aramaya çıkması, kaybı bireysel olmaktan çıkarıp topluluk çabasına dönüştürür; yinelenen anne ağıdı aramanın sonucuna dair karanlık beklentiyi taşır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bu ay deresini nasıl geçmeli

    Köyüme varmaya yol mu seçmeli

    Devlet izin vermiş de vaz mı geçmeli

    Ağlasın ağlasın anam ağlasın

    Üç günlük gelini kimler eylesin

    1Bu ay deresini nasıl geçmeli

    2Köyüme varmaya yol mu seçmeli

    3Devlet izin vermiş de vaz mı geçmeli

    4Ağlasın ağlasın anam ağlasın

    5Üç günlük gelini kimler eylesin

    Ay Deresi’ni geçme, köye giden yolu seçme ve devlet izni varken vazgeçmeme soruları tehlikeli yolculuğun karar anını kurar. Üç günlük gelinin geride kalışı, annenin ağlamasıyla birleşerek ölüm ihtimalini yeni kurulmuş evin yıkımı olarak gösterir.

  2. 2

    Bu ay deresini duman bürüdü

    Soğuk vurdu ci̇ğerlerim çürüdü

    Komşularım oldu aramaya yürüdü

    Ağlasın ağlasın ağlasın anam ağlasın

    Üç günlük gelini̇ kimler eylesin

    1Bu ay deresini duman bürüdü

    2Soğuk vurdu ci̇ğerlerim çürüdü

    3Komşularım kol kol oldu aramaya yürüdü

    4Ağlasın ağlasın ağlasın anam ağlasın

    5Üç günlük gelini̇ kimler eylesin

    Dereyi kaplayan duman ve soğuğun ciğerleri çürütmesi bedensel felaketi açık eder. Komşuların kol kol aramaya çıkması, kaybı bireysel olmaktan çıkarıp topluluk çabasına dönüştürür; yinelenen anne ağıdı aramanın sonucuna dair karanlık beklentiyi taşır.

  3. 3

    Bu ay deresinde keklikler öttü

    Kimseler görmeden yedi gün yattım

    Kir at başimda nöbetim tuttu

    Kimseler görmeden yedi gün yattım

    Ağlasın ağlasın anam ağlasın

    Üç günlük gelini kimler eğlesin

    1Bu ay deresinde keklikler öttü

    2Kimseler görmeden yedi gün yattım

    3Kir at başimda nöbetim tuttu

    4Kimseler görmeden yedi gün yattım

    5Ağlasın ağlasın anam ağlasın

    6Üç günlük gelini kimler eğlesin

    Keklik sesleri arasında yedi gün görünmeden yatmak, doğanın canlılığıyla yaralı bedenin hareketsizliğini karşılaştırır. Kır atın başta nöbet tutması sadık bir bekçi görüntüsüdür; gelinin geleceği konusundaki soru bu uzun yalnızlığın ailedeki sonucuna döner.

  4. 4

    Ağlasın ağlasın dudum ağlasın

    Tülü mayaları kimler bağlasın

    Bu ay deresi dar geldi bana

    Vadesiz ölümler zor geldi bana

    1Ağlasın ağlasın dudum ağlasın

    2Tülü mayaları kimler bağlasın

    3Bu ay deresi dar geldi bana

    4Vadesiz ölümler zor geldi bana

    Anne ve “dudu” için ağlama çağrısı, tülü mayaları kimin bağlayacağı sorusuyla gündelik işi kayba bağlar. Derenin dar gelmesi ve vadesiz ölümün zor oluşu, coğrafi sıkışmayı zamansız sonla birleştirerek ağıdı kesin bir ölüm kabulüne yaklaştırır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 156761 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirAy Doğar Aşar Gider
Ay doğar aşar gider
Anonim Halk Şiiri · türkü

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

vade

ölüm için belirlenmiş zaman

maya

dişi deve

kol kol

Gruplar hâlinde.

kır at

Açık boz renkli at.

tülü maya

Uzun tüylü dişi deve.

vadesiz ölüm

Beklenmedik ve erken ölüm.