Azl olur mu hiç me’mur mihverinden çıkmadan

Gazel, mihverinden ayrılmayan görevli ve değerini koruyan altın sikke üzerinden bağlılık ile sahiciliği tartışır. Şair sözünü tam ayarlı para sayar ve gördüğü cömertliği hafızasında koruyacağını bildirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Azl olur mu hiç me’mur mihverinden çıkmadan

   Nefy olur mu bir gedâ şeh kişverinden çıkmadan

   Matla’-ı sevdâ-yı gamdan gün gibi biz çıkmışız

   Şems-i şeydâ-yı şecâat hâverinden çıkmadan

   Lâle bâ olduk dimâğ-ı zümre-i irfâna biz

   Şol zaman kim kışr-ı anber ahberinden çıkmadan

   Yâ niçün kılmaz tedâvül tam ayâr olan sözüm

   Kalp olur mu sikke-i zer zîverinden çıkmadan

   Sen kerimden gördüğün ihsân-ı bigâyattan

   Eylemez Fahrî’in ferâmûş ezberinden çıkmadan

   1Bir görevli, bağlı olduğu eksenden çıkmadan görevden alınır mı?

   2Bir yoksul, padişahın ülkesinden çıkmadan sürgün edilmiş olur mu?

   3Biz gam sevdasının doğduğu yerden güneş gibi çıkmışız.

   4Yiğitliğin çılgın güneşi doğu ufkundan çıkmadan önce çıkmışız.

   5Biz, irfan topluluğunun zihninde “lâle-bâ” olduk;

   6henüz “kışr-ı anber ahberi”nden çıkmadan.

   7Tam ayarlı sözüm neden elden ele dolaşmasın?

   8Altın sikke süsünden çıkmadan sahte paraya döner mi?

   9Senin cömert kişiden gördüğün ölçüsüz ihsanları,

   10Fahrî, ezberinden çıkarmadan unutmaz.

   İlk iki beyitte idarî sürgün ve görevden alınma dili, sonraki beyitlerde güneş, kapalı iki tamlama ve sikke imgesine dönüşür. “Lâle-bâ” ile “kışr-ı anber ahberi” basılı tanıkta güvenle çözülemediği için lale kadehi veya amber toprağı gibi kanıtsız nesnelere çevrilmez; “tam ayar” ile “kalp para” karşıtlığı ise şiirin değer iddiasını açıkça taşır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle