Ben yürürüm yana yana

Aşkın kişiyi ateş, rüzgâr, yol ve sele dönüştüren hâllerini ‘Gel gör beni aşk neyledi’ nakaratıyla görünür kılan Yunus Emre ilahisi.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ben yürürem yana yana

   Aşk boyadı beni kana

   Ne âkilem ne divâne

   Gel gör beni aşk neyledi

   1İçim yana yana yürürüm.

   2Aşk beni baştan başa kana ve ateşe boyadı.

   3Artık ne bütünüyle akıllıyım ne de deli.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Yürümek normalde ilerlemektir; Yunus ise yanarak ilerliyor. Aşk onu akıl ile delilik arasındaki güvenli sınırlardan çıkarıp tanımı zor bir hâle sokuyor. Nakarat bir yakınma kadar tanıklık çağrısıdır: Bu dönüşüm uzaktan anlaşılamaz, gelip görmek gerekir.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Gâh eserim yeller gibi

   Gâh tozarım yollar gibi

   Gâh çağlarım seller gibi

   Gel gör beni aşk neyledi

   1Bazen rüzgârlar gibi eserim.

   2Bazen yollar gibi toza bulanırım.

   3Bazen seller gibi coşkuyla çağlarım.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Aşk tek bir ruh hâli üretmiyor; insanı rüzgâr kadar hafif, yol kadar tozlu, sel kadar taşkın yapıyor. Üç hareket de durmayı reddediyor. Yunus’un iç dünyası tabiatın değişken kuvvetleriyle görünür oluyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ben yürürem elden ele

   Dost sorarım dilden dile

   Gurbette hâlim kim bile

   Gel gör beni aşk neyledi

   1Memleketten memlekete dolaşırım.

   2Her dilde ve her karşılaşmada gerçek dostu sorarım.

   3Gurbette benim hâlimi kim anlayabilir?

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Yolculuğun amacı yeni yerler görmek değil ‘Dost’u aramak. Buna rağmen her yeni dil, şairin anlaşılma ihtimalini garanti etmiyor. Dörtlüğün acısı yalnız uzakta bulunmak değil, hâlini bilen birine rastlayamamaktır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Benzim sarı gözlerim yaş

   Bağrım yara ciğerim taş

   Hâlim bilen dertli kardeş

   Gel gör beni aşk neyledi

   1Yüzüm sararmış, gözlerim yaş içindedir.

   2Yüreğim yaralı; dayanabilmek için içim taş kesilmiştir.

   3Benim hâlimi ancak aynı derdi taşıyan bir kardeş bilir.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Aşk görünmez bir duygu olmaktan çıkıp bedene yazılıyor: Sarı yüz, yaşlı göz ve yaralı bağır. Yunus yine de herkesin anlayacağını düşünmüyor; gerçek bilgi açıklamadan değil benzer yarayı taşımaktan geliyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Aşkın beni mest eyledi

   Aldı gönlüm hast’eyledi

   Öldürmeğe kast eyledi

   Gel gör beni aşk neyledi

   1Aşk beni kendimden geçirip sarhoş etti.

   2Gönlümü ele geçirip onu hasta etti.

   3Sanki beni öldürmeye yöneldi.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Sarhoşluk, hastalık ve ölüm tehdidi art arda sıralanıyor; fakat şair bunlardan kurtulmak istemiyor. Çünkü aşkın ‘öldürdüğü’ şey bedenden önce eski benliktir. Tehlike ile arzu aynı yerde buluşuyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Ben Yunus-i bîçâreyim

   Aşk elinden âvâreyim

   Baştan ayağa yâreyim

   Gel gör beni aşk neyledi

   1Ben çaresiz Yunus’um.

   2Aşk yüzünden yersiz yurtsuz dolaşıyorum.

   3Baştan ayağa yarayla kaplıyım.

   4Gel de aşkın beni ne hâle getirdiğini gör.

   Yunus finalde adını söylerken kendisini bir başarıyla değil çaresizlik, avarelik ve yara ile tanımlıyor. Fakat şiiri söyleyebilmesi, yaranın yalnız yıkım olmadığını gösteriyor: Aşk onu dağıtırken aynı zamanda unutulmayacak bir sese dönüştürüyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle