Benden Selâm Eylen O Beybabama

Aile büyüklerine gönderilen selâmı Demirc-oğlu’yla yoldaşlık ve meydana çıkma çağrısına bağlar. Köroğlu ile çevresindekileri destansı savaşçılar olarak büyütürken her dörtlükte içten gitmeyen gamı duyurur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Benden selâm eylen o beybabama

   Ettiği aklımdan çıkmaz neyleyim

   Öperim ellerin hanım ninemin

   Demirc-oğlu bensiz gitmez neyleyim

   1Benden o bey babama selâm söyleyin

   2Yaptığı şey aklımdan çıkmaz; ne yapayım?

   3Hanım ninemin ellerini öperim

   4Demirc-oğlu bensiz gitmez; ne yapayım?

   İlk dörtlük beybabaya selâm, hanım ninenin elini öpme ve Demirc-oğlu’yla yoldaşlık arasında dolaşır. “Ettiği” sözü yapılan işi açıklamaz. Yinelenen “neyleyim”, aile bağı ile harekete geçme zorunluluğu arasındaki sıkışmayı taşır.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Durman hey ağalar gelin meydana

   Boyansın kılınçlar al kızıl kana

   Bende mürüvvet yok kıyarım cana

   İçerimden gamım gitmez neyleyim

   1Durmayın ağalar, meydana gelin

   2Kılıçlar parlak kızıl kana boyansın

   3Bende bağışlayıcılık yok; cana kıyarım

   4İçimdeki keder gitmez; ne yapayım?

   Meydana çağrı ve kılıcın kana boyanması, savaşçı sesin en sert bölümünü kurar. Konuşanın kendinde mürüvvet bulunmadığını ve cana kıyacağını söylemesi tarihsel yiğitlik retoriğinin acımasız yüzüdür; içteki gamın geçmemesi, bu gösterinin altında çözülemeyen bir ağırlık bırakır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Arap at altında durmaz savaşır

   Kılıncı çekersem gözler kamaşır

   Benim ile şimdi devler uğraşır

   Sizinile işim bitmez neyleyim

   1Arap at altında durmaz, savaşır

   2Kılıcı çektiğimde gözler kamaşır

   3Şimdi benimle dev gibi savaşçılar uğraşır

   4Sizinle işim bitmez; ne yapayım?

   Kaynak, atı üçüncü kişi iyeliğiyle “Arap at altında” diye verir. Çekilen kılıcın göz kamaştırması at ile savaşçıyı aynı hareket içinde gösterir. “Devler” olağanüstü varlık olmak zorunda değildir; güçlü rakipleri büyüten bir söyleyiş de olabilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   KÖROĞLU'nu dersen bir genç arslandır

   Demirc-oğlu yanda bir kahramandır

   Dizdar der ki döğüşecek zamandır

   Beş yüz atlı bana yetmez neyleyim

   1Köroğlu’nu sorarsan genç bir aslandır

   2Demirc-oğlu yanında bir kahramandır

   3Kale muhafızı, savaşma zamanıdır, der

   4Beş yüz atlı bana yetmez; ne yapayım?

   Mahlas dörtlüğü Köroğlu’nu genç aslan, Demirc-oğlu’nu kahraman diye tanıtır; “Dizdar” kale muhafızının unvanıdır, kesin bir kişi adı değildir. Beş yüz atlının bile yetmemesi sayısal bir rapordan çok savaş gücünü abartan destansı övünmedir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle