DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Köroğlu/Kaçma Hey Yekçeşim Kaçma
Beş dörtlük · 16.–17. yüzyıl

Kaçma Hey Yekçeşim Kaçma

Kır atı geri istemeyi bağlama, dövüşme ve öldürme tehditleriyle büyütür; Köroğlu adını şöhretin güvencesi olarak sona yerleştirir. “Yekçeşim” kaynakta çözülemeyen bir hitap olarak kalır; zor kullanma dili tarihsel savaş retoriğine aittir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Kaçma hey kaçma

    Kolu bağlı al giderim

    Koç kır atı alıp gitme

    Seni bağlar al giderim

    1Kaçma, ey “yekçeşim”, kaçma

    2Seni kolun bağlı götürürüm

    3Koç gibi kır atı alıp gitme

    4Seni bağlayıp götürürüm

    Açılıştaki “yekçeşim” exact tanıkla çözülemeyen bir hitaptır. Kır atın götürülmesine verilen karşılık, muhatabı bağlama tehdididir; bu, tarihsel zor kullanma söyleminin bir örneğidir.

  2. 2

    gelsin kır atımı

    Ben bilirim kıymetini

    Alırım senin etini

    Seni bağlar al giderim

    1Kır atımı bırak da gelsin

    2Onun değerini ben bilirim

    3Senin etini alırım

    4Seni bağlayıp götürürüm

    Kır atın salıverilmesi istenirken onun gerçek kıymetini yalnız konuşanın bildiği ileri sürülür. “Etini alırım” sözü grafik ve aşağılayıcı bir tehdittir; at çevresinde büyüyen mülkiyet ve intikam çatışmasının dilidir.

  3. 3

    Sen dev olsan

    Arslan olsan uğraşırım

    İşte geldim

    Seni tutar al giderim

    1Dev olsan seninle güreşirim

    2Aslan olsan seninle uğraşırım

    3İşte geldim, dövüşürüm

    4Seni tutup götürürüm

    Dev, aslan ve güreş fiilleri rakibin gücünü aşama aşama büyütür; konuşan her olasılıkta dövüşeceğini bildirir. “Güleşirim” kaynak söyleyişindeki güreşme fiilidir. Tekrarlanan götürme dizesi, çatışmanın sonucunu daha mücadele başlamadan ilan eden destansı özgüveni taşır.

  4. 4

    Saçarım çöle kanını

    Alırım tatlı canını

    Sen duymadın mı ünümü

    Şimdi bağlar al giderim

    1Kanını çöle saçarım

    2Tatlı canını alırım

    3Benim ünümü duymadın mı?

    4Şimdi seni bağlayıp götürürüm

    Kanı çöle saçmak ve can almak, önceki fiziksel meydan okumayı açık ölüm tehdidine yükseltir. Ün sorusu, şiddeti kişisel şöhretin kanıtı gibi kullanır.

  5. 5

    KÖROĞLU'yum bu

    Şanım söylenir dillerde

    Geldim sizi bu çöllerde

    Kolu bağlı al giderim

    1Bu illerde Köroğlu benim

    2Şanım dillerde söylenir

    3Bu çöllerde size geldim

    4Sizi kolunuz bağlı götürürüm

    Son dörtlük mahlasla kimliği ilan eder ve şanın dillerde dolaştığını söyler. “Sizi” çoğul yönü, önceki tekil hitaptan topluluğa açılır; çöl yalnız coğrafya değil, kovalamacanın sahnesidir. Kapanış da bağlama ve götürme tehdidini sürdürür.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak ana sayfasının 163232 numaralı sabit revizyonundaki 20 dize, Sadettin Nüzhet Ergun'un 1938 tarihli Halk Edebiyatı Antolojisi taramasının pinned Sayfa revizyonlarıyla ve bağımsız source audit ile doğrulandı. Kaynak birim düzeni beş dörtlük olarak aynen korundu; nakarat, tekrar veya basılı anomali sessizce azaltılmadı. Köroğlu adı tek ve kesin tarihsel müellif iddiası değil, kaynakta ve sözlü varyant geleneğinde taşınan geleneksel atıftır. Kaynak, şiir düzeyinde adlandırılmış bir ölçü tanığı vermez. Metindeki savaş, kan, zor kullanma, sahiplenme ve yaş söylemi kendi tarihsel bağlamına aittir.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirPınar Başından Bulanır
Pınar başından bulanır
Köroğlu · Dört üçlük ve yinelenen dört dizelik bağlantı

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

yekçeşim

Kaynakta böyle basılan ve exact tanıkla anlamı kapanmamış hitap

koç kır at

Güçlü ve yiğit sayılan kır renkli at

Koyver

Bırak, salıver

güleşirim

Güreşirim

döğüşürüm

Dövüşürüm

illerde

Memleketlerde, bölgelerde