Akrânın Bulmadım Ey Hûbi Lika

Âşık Ömer İsfahan’dan Peç ve Kayrevan’a uzanan dünyada sevgilinin benzerini bulamaz. Gam boyunu yay, içini ney yapar; sevgilinin cefası âşıkları uzaklara sürerken şair hasret sürerse Hindistan’a gideceğini söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Akrânın bulmadım ey hûbi lika

   Nazîrin görmedim ey melek sîmâ

   Devrettim cihânı İsfahan’a dek

   Dolandım tâ Peç ü Kayrevân’a dek

   1Ey güzel yüzlü, sana denk birini bulamadım.

   2Ey melek yüzlü, benzerini görmedim.

   3Dünyayı İsfahan’a kadar dolaştım.

   4Peç’ten Kayrevan’a kadar gezdim.

   İlk dörtlük sevgiliye eş bulunamadığını dünya coğrafyasıyla kanıtlamaya çalışır. İsfahan, Peç ve Kayrevan birbirinden uzak yönleri temsil eder; dolaşmanın genişliği güzelliğin benzersizliğini abartırken âşığı sürekli yolcuya dönüştürür.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Gamınla kametim yây oldu cânım

   Güzellikte nâmın şây oldu cânım

   Derûnum inleyip nay oldu cânım

   Büsbütün yayıldı Akgirman’a dek

   1Gamınla boyum yay gibi büküldü, canım.

   2Güzellikte adın her yana yayıldı, canım.

   3İçim inleyip ney oldu, canım.

   4Bu ses bütünüyle Akkirman’a kadar yayıldı.

   Gam bedeni yay gibi büker, sevgilinin ünü ise her yana yayılır; ‘yay’ sesi bedensel eğrilik ile şöhretin genişlemesini buluşturur. İçin ney gibi inlemesi, bu acıyı Akkirman’a kadar taşınan duyulur bir sese çevirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Cefâlar eyleme niçe canlara

   Va’deler eyleyip âşıkanlara

   Lâyık mı efendim dilberanlara

   Saldın her birini Telimsân’a dek

   1Nice canlara eziyet etme.

   2Âşıklara sözler verip durma.

   3Efendim, bu güzellere yakışır mı?

   4Her birini Tilimsan’a kadar sürdün.

   Konuşan sevgiliden canlara cefa etmemesini ve âşıklara tutulmayacak vaatler vermemesini ister. Tilimsan’a kadar sürülmek aşkın uzak coğrafyasını bu kez cezaya dönüştürür; güzelliğe yakışırlık ölçüsü merhamet üzerinden sorgulanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ko Âşık Ömer’i gûşe-i gamda

   Mânendin bulunmaz Rûm’da Acem’de

   Olmayım hasretle derd ü elemde

   Meğer çıkam gidem Hindistân’a dek

   1Âşık Ömer’i gam köşesinde bırak.

   2Benzerin ne Rum ülkesinde ne Acem’de bulunur.

   3Hasret, dert ve elem içinde kalmayayım.

   4Yoksa çıkıp Hindistan’a kadar gideyim.

   Son dörtlük Ömer’i gam köşesinde bırakma isteğiyle başlar, fakat sevgilinin Rum ve Acem’de benzeri olmadığını yine kabul eder. Hasret sona ermezse Hindistan’a kadar gitme tehdidi, kaçışın da önceki arayış gibi sınırı olmayan yolculuk olacağını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle