DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Seyyid Mehmed Emîrî Çelebi/Beni dîvâne eden nergis-i câdû bu mudur
manzume · 17.–18. yüzyıl

Beni dîvâne eden nergis-i câdû bu mudur

Soru zinciriyle ilerleyen gazel, sevgiliyi büyücü göz, ele geçmeyen ceylan, ay yüz, kokulu saç ve servi boy imgelerinde arar; son soruda bakış tersine döner ve sevgili Emîrî’yi tanımlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Beni dîvâne eden bu mudur

    şikâr olmayan âhû bu mudur

    -ı ketân-ı dil-i bî sabr ü şikîb

    bu mudur

    Cân ile feyz-i sabâdan dil-i âşüfte dimâğ

    Ârzû eylediği kâkül-i hoşbû bu mudur

    Cûybâr-ı çemen-i aşkda serkeşlik eden

    Dilber-i serv-i sehî kamet-i dilcû bu mudur

    Demiş i’câz ile ol şûh Emîrî’yi görüb

    Şâir-i nâmver-i fenn-i bu mudur

    1Beni deliye çeviren o büyücü nergis göz bu mudur?

    2Umut tuzağına av olmayan ceylan bu mudur?

    3Sabırsız ve dayanıksız gönül ketenine alev saçan,

    4tecelli göğünün doruğundaki ay yüzlü bu mudur?

    5Perişan gönlün, saba yelinin feyziyle canıgönülden

    6arzuladığı güzel kokulu kâkül bu mudur?

    7Aşk çimenliğinin ırmağında başkaldıran,

    8düzgün boylu, gönül çeken servi sevgili bu mudur?

    9O şuh, Emîrî'yi görünce mucize gösterircesine demiş:

    10“Sihirli söz sanatının ünlü şairi bu mudur?”

    İlk dört beyitte konuşan âşık, karşısındaki güzelliğin hangi efsanevi imge olduğunu sorar. Umut tuzağına düşmeyen ceylan ulaşılmazlığı, keteni yakan ay yüz ise bakışın yakıcı gücünü taşır. Son beyitte özne ile nesne yer değiştirir: bu kez sevgili şaire bakar ve onu “sihirli söz” sanatının tanınmış ustası olarak adlandırır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emîrî (Diyarbakırlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirDembesteyim şikeste zebân-ı kalem miyimSeyyid Mehmed Emîrî Çelebi · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

nergis-i câdû

büyücü nergis göz

Dâm-ı ümmîde

umut tuzağına

Evc-i gerdûn-i tecellîdeki

tecelli göğünün doruğundaki

sihirgû

sihirli söz söyleyen

Şu’le endâz

Sabırsız ve dayanıksız gönül ketenine alev saçan,

mehrû

tecelli göğünün doruğundaki ay yüzlü bu mudur?