Benim pirim ağu içti gaziler

Kâtib, zehir içen pirini cennet gülü, nur, güneş ve ay imgeleriyle anar. Onu Ali soyuna ve erenler topluluğuna bağlar; son kıtada kusurlarına rağmen ikrarından dönmeyeceğine söz verir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Benim pîrim ağu içti gaziler

   Zikr ederim dâim pîrim ismini

   Açılmış bağçede tomurcuk olmuş

   Şükür kokuladım cennet gülünü

   1Benim pirim zehir içti, gaziler;

   2Pirimin adını sürekli anarım.

   3Açılmış bahçede tomurcuk olmuş;

   4Şükür, cennet gülünü kokladım.

   Pir tarafından içilen zehir, onu anan dervişin belleğinde bahçe ve cennet gülüne dönüşür. Ölüm imgesiyle tomurcuk kokusu yan yana gelerek yasın içinde devam eden manevî hayatı duyurur.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ağu içen cümle erenler şâhı

   Alnına gün doğmuş âlemler mâhı

   Sevmeyen kâfire lânet billâhi

   Nûra gark olmuştur gördüm cismini

   1Zehir içen, bütün erenlerin şahıdır;

   2Alnında gün doğmuş, âlemlerin ayıdır.

   3Onu sevmeyen kâfire Allah adına lanet olsun;

   4Bedenini nura gömülmüş gördüm.

   Pir, güneş ve ay ışığıyla yüceltilir; zehirlenmiş beden karanlığa değil nura gömülür. Sevgi ile inkâr arasındaki keskin hüküm, anlatıcının pir bağlılığını tartışmasız bir inanç çizgisine yerleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Elleri yeşildir nurdandır cismi

   Atası İmam-ı Ali’nin nesli

   Celâli cemâli Hak bülbül sesli

   Mahabbet ederken duydum sesini

   1Elleri yeşildir, bedeni nurdandır;

   2Atası İmam Ali’nin soyundandır.

   3Celali ve cemali Hak’tandır, sesi bülbül gibidir;

   4Muhabbet ederken sesini duydum.

   Yeşil el, nurdan beden ve Ali soyu pirin kutsal kimliğini kurar. Celal ile cemalin aynı seste buluşması, bülbül benzetmesini yalnız güzelliğe değil hem heybet hem sevgi taşıyan bir hitaba dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Evlâd-ı Resul’dür seyyid-i sâdat

   Esirüb coşunca kopar kıyâmet

   Yanında gaziler gördüm tamâmet

   Yeşiller urunmuş gördüm tacını

   1Resul evladıdır, seyyitlerin seyyididir;

   2Coşup estiğinde kıyamet kopar.

   3Yanında bütün gazileri gördüm;

   4Başına yeşil taç giydiğini gördüm.

   Soy bağı “seyyitlerin seyyidi” sözüyle güçlendirilirken coşkunluk kıyamet ölçeğine çıkar. Yanındaki gaziler ve yeşil taç, pirin yalnız bireysel rehber değil topluluğun merkezindeki önder olduğunu gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Kâtib ednam dâim zikrim pirime

   Meded mürvet merhamet kıl zârıma

   Hâlimi gör pîrim bakma fi’lime

   Dönmem ikrârımdan yüzseler beni

   1Değersiz Kâtib’im; zikrim daima pirimedir.

   2Yetiş, yiğitlik göster, inleyişime merhamet et.

   3Hâlimi gör pirim, yaptığıma bakma;

   4Beni yüzseler de ikrarımdan dönmem.

   Mahlas kıtasında Kâtib kendi fiilinin kusurunu kabul edip hâlinin görülmesini ister. Beden yüzme tehdidi karşısında ikrardan dönmeme sözü, önceki övgüleri kişisel sadakat yeminiyle tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle