Bir sözünle savdın ağyârı bu gün ey gonca-fem
Gazel, sevgilinin sözü ve yakut dudağıyla rakipleri uzaklaştırır; yazı-kalem imgelerinden ayrılık acısına geçer ve yokluk meclisinde sarhoş olma korkusuyla kapanır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Bir sözünle savdın ağyârı bu gün ey
Câm-ı lâ'lin eyledi erbâb-ı dilden def'-i gam
Hattına abd-i mükâtib
Yazılı âşık geçer engüşt-i zîbâna kalem
Ey dil-i bîçâre yalvar dost doğru söylesün
Yâr hecr-i kaddi âhir kâmetim eyler mi ham
Sergüzeştim dinleyen efsâne anlar sözlerim
Kıssa-i derd ü gam-ı hecri inanmazsın desem
Ey Edîbî korkarım câm-ı firâk-ı lâ'l-i yâr
Eyleye bir gün beni mest-i mey-i
1Bir sözünle rakipleri bugün savdın, ey gonca ağızlı.
2Yakut renkli dudağının kadehi gönül ehlinden gamı giderdi.
3Ayva tüylerine Yâkut ile Mîr’in yazdığı bir kıta yaraşır;
4kalem, güzel parmağın üzerinde yazılı bir âşık gibi geçer.
5Ey zavallı gönül, sevgiliye yalvar da doğruyu söylesin:
6boyunun ayrılığı sonunda belimi büker mi?
7Başımdan geçenleri dinleyen sözlerimi masal sanır;
8ayrılık acımın hikâyesini anlatsam inanmaz.
9Ey Edîbî, sevgilinin yakut dudağından ayrılık kadehinin
10bir gün beni yokluk meclisinin şarabıyla sarhoş etmesinden korkarım.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Edîbî (Bursalı Ali, ö.1619) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
İlk beyit sevgilinin tek sözünü etkili bir güç olarak kurar. İkinci beyitte ayva tüyü yazıya, parmak kaleme bağlanır; Yâkut ve Mîr ünlü hat geleneğini çağrıştırır. Son beyit ölüm/yokluk ihtimalini ayrılık kadehi üzerinden söyler; modern aktarım bunu gerçek içki sahnesi gibi daraltmaz.