DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bakkalzâde Ali Edîbî/Bir sözünle savdın ağyârı bu gün ey gonca-fem
manzume · 16.–17. yüzyıl

Bir sözünle savdın ağyârı bu gün ey gonca-fem

Gazel, sevgilinin sözü ve yakut dudağıyla rakipleri uzaklaştırır; yazı-kalem imgelerinden ayrılık acısına geçer ve yokluk meclisinde sarhoş olma korkusuyla kapanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bir sözünle savdın ağyârı bu gün ey

    Câm-ı lâ'lin eyledi erbâb-ı dilden def'-i gam

    Hattına abd-i mükâtib

    Yazılı âşık geçer engüşt-i zîbâna kalem

    Ey dil-i bîçâre yalvar dost doğru söylesün

    Yâr hecr-i kaddi âhir kâmetim eyler mi ham

    Sergüzeştim dinleyen efsâne anlar sözlerim

    Kıssa-i derd ü gam-ı hecri inanmazsın desem

    Ey Edîbî korkarım câm-ı firâk-ı lâ'l-i yâr

    Eyleye bir gün beni mest-i mey-i

    1Bir sözünle rakipleri bugün savdın, ey gonca ağızlı.

    2Yakut renkli dudağının kadehi gönül ehlinden gamı giderdi.

    3Ayva tüylerine Yâkut ile Mîr’in yazdığı bir kıta yaraşır;

    4kalem, güzel parmağın üzerinde yazılı bir âşık gibi geçer.

    5Ey zavallı gönül, sevgiliye yalvar da doğruyu söylesin:

    6boyunun ayrılığı sonunda belimi büker mi?

    7Başımdan geçenleri dinleyen sözlerimi masal sanır;

    8ayrılık acımın hikâyesini anlatsam inanmaz.

    9Ey Edîbî, sevgilinin yakut dudağından ayrılık kadehinin

    10bir gün beni yokluk meclisinin şarabıyla sarhoş etmesinden korkarım.

    İlk beyit sevgilinin tek sözünü etkili bir güç olarak kurar. İkinci beyitte ayva tüyü yazıya, parmak kaleme bağlanır; Yâkut ve Mîr ünlü hat geleneğini çağrıştırır. Son beyit ölüm/yokluk ihtimalini ayrılık kadehi üzerinden söyler; modern aktarım bunu gerçek içki sahnesi gibi daraltmaz.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Edîbî (Bursalı Ali, ö.1619) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirHalk eyledikte âlemi Hallâk-ı ZülminenBakkalzâde Ali Edîbî · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

gonca-fem

gonca ağızlı

kıt'a-i Yâkut u Mîr

Yâkut ile Mîr’in hattını andıran yazı parçası

bezm-i adem

yokluk meclisi

erbâb-ı dil

Gönül ve anlayış sahibi kişiler.

hecr-i kadd

Sevgilinin boyundan ayrı kalma acısı.

sergüzeşt

Bir kişinin başından geçen olaylar bütünü.