DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bakkalzâde Ali Edîbî/Halk eyledikte âlemi Hallâk-ı Zülminen
manzume · 16.–17. yüzyıl

Halk eyledikte âlemi Hallâk-ı Zülminen

Muhammes, her bendin sonunda dünyaya dert ve bela için gelindiğini yineler; sevgili eziyeti, zamanın kavgası, rakiplerin ayıplaması ve ayrılık aynı yazgıda birleşir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Halk eyledikte âlemi

    Etmiş benim nasîbimi hüzn ü gam u mihen

    Alıştı cevr-i dilber ile

    Mihr ü vefâ ümîdini etmem zamâneden

    Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben

    Dil tutalı bu âlem-i fânîde meskeni

    Verdi fenâya aşka düşüp cân ile teni

    Sanma visâle tâlib olam dilberâ beni

    Cevr ü cefânı çekmeğe sevdi gönül seni

    Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben

    Bir yana cevr-i devr-i

    Bir yana aşk-ı yâr ile dil zâr ü bîkarâr

    Bir yana -i ağyâr-ı nâbekâr

    Kâr itti câna bir yanadan firkat-i nigâr

    Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben

    Dâim çeker gam u elemi cân-ı pür-fütûr

    Ömründe etmedi dil-i sevdâzede huzûr

    Hiç eylemez safâ dediğin hâtıra hutûr

    Dâr-ı fenâda gönlüme gelmez benim sürûr

    Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben

    Olsam Edîbî gibi nola zâr ü dilfigâr

    Her dem açar mı çerhe çıka âh-ı pür-şerâr

    Rencîde olmazam sitemin olsa sad hezâr

    Cevr ü cefân içün yaratıldı

    Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben

    1Yüce yaratıcı dünyayı yaratırken

    2benim payıma hüzün, gam ve sıkıntı düşürmüş.

    3Kederli canım sevgilinin eziyetine alıştı;

    4zamandan sevgi ve vefa ummam.

    5Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.

    6Gönül bu geçici dünyayı yurt edindiğinden beri

    7aşka düşüp canını ve bedenini yokluğa verdi.

    8Ey sevgili, beni kavuşma isteyen biri sanma;

    9gönül seni eziyetini çekmek için sevdi.

    10Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.

    11Bir yanda kavgacı zamanın eziyeti,

    12bir yanda sevgilinin aşkıyla inleyen huzursuz gönül,

    13bir yanda kötü rakiplerin ayıplama taşları;

    14bir yandan da sevgiliden ayrılık canıma işledi.

    15Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.

    16Yorgun canım sürekli gam ve acı çeker;

    17sevdaya düşmüş gönül ömründe huzur bulmadı.

    18Safalık dediğin şey aklına hiç uğramaz;

    19bu geçici yurtta gönlüme sevinç gelmez.

    20Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.

    21Edîbî gibi ağlayıp yaralı olsam şaşılır mı?

    22Her an göğe yükselen ahım kıvılcımlar saçar.

    23Eziyetin yüz bin olsa da gücenmem;

    24zayıf gönül eziyetini çekmek için yaratılmıştır.

    25Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.

    Tekrarlanan nakarat şiirin karamsarlığını sabitler, fakat şair bu acıyı edilgin bir yakınma olarak bırakmaz: gönül sevgiliyi tam da eziyetini çekmek için seçtiğini söyler. Dördüncü bent huzur ve sevincin yokluğunu, son bent ise kıvılcımlı ahı ve mahlas beytini öne çıkarır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Edîbî (Bursalı Ali, ö.1619) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirSubhdem nerkisler üzre jâle olmuştu iyânBakkalzâde Ali Edîbî · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

cân-ı pür-hazen

kederle dolu can

zamân-ı sîtizekâr

kavgacı, çekişen zaman

dil-i nizâr

zayıf ve güçsüz gönül

Hallâk-ı Zülminen

Sayısız nimet veren yüce Yaratıcı.

dâr-ı fenâ

Geçici dünya ve yok oluş yurdu.

seng-i ta'ne

Kınamanın yaralayıcı taşa benzetilişi.