Halk eyledikte âlemi Hallâk-ı Zülminen
Muhammes, her bendin sonunda dünyaya dert ve bela için gelindiğini yineler; sevgili eziyeti, zamanın kavgası, rakiplerin ayıplaması ve ayrılık aynı yazgıda birleşir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Halk eyledikte âlemi
Etmiş benim nasîbimi hüzn ü gam u mihen
Alıştı cevr-i dilber ile
Mihr ü vefâ ümîdini etmem zamâneden
Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben
Dil tutalı bu âlem-i fânîde meskeni
Verdi fenâya aşka düşüp cân ile teni
Sanma visâle tâlib olam dilberâ beni
Cevr ü cefânı çekmeğe sevdi gönül seni
Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben
Bir yana cevr-i devr-i
Bir yana aşk-ı yâr ile dil zâr ü bîkarâr
Bir yana -i ağyâr-ı nâbekâr
Kâr itti câna bir yanadan firkat-i nigâr
Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben
Dâim çeker gam u elemi cân-ı pür-fütûr
Ömründe etmedi dil-i sevdâzede huzûr
Hiç eylemez safâ dediğin hâtıra hutûr
Dâr-ı fenâda gönlüme gelmez benim sürûr
Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben
Olsam Edîbî gibi nola zâr ü dilfigâr
Her dem açar mı çerhe çıka âh-ı pür-şerâr
Rencîde olmazam sitemin olsa sad hezâr
Cevr ü cefân içün yaratıldı
Derd ü belâya geldim efendi cihâna ben
1Yüce yaratıcı dünyayı yaratırken
2benim payıma hüzün, gam ve sıkıntı düşürmüş.
3Kederli canım sevgilinin eziyetine alıştı;
4zamandan sevgi ve vefa ummam.
5Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.
6Gönül bu geçici dünyayı yurt edindiğinden beri
7aşka düşüp canını ve bedenini yokluğa verdi.
8Ey sevgili, beni kavuşma isteyen biri sanma;
9gönül seni eziyetini çekmek için sevdi.
10Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.
11Bir yanda kavgacı zamanın eziyeti,
12bir yanda sevgilinin aşkıyla inleyen huzursuz gönül,
13bir yanda kötü rakiplerin ayıplama taşları;
14bir yandan da sevgiliden ayrılık canıma işledi.
15Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.
16Yorgun canım sürekli gam ve acı çeker;
17sevdaya düşmüş gönül ömründe huzur bulmadı.
18Safalık dediğin şey aklına hiç uğramaz;
19bu geçici yurtta gönlüme sevinç gelmez.
20Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.
21Edîbî gibi ağlayıp yaralı olsam şaşılır mı?
22Her an göğe yükselen ahım kıvılcımlar saçar.
23Eziyetin yüz bin olsa da gücenmem;
24zayıf gönül eziyetini çekmek için yaratılmıştır.
25Efendim, ben dünyaya dert ve bela için geldim.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Edîbî (Bursalı Ali, ö.1619) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Tekrarlanan nakarat şiirin karamsarlığını sabitler, fakat şair bu acıyı edilgin bir yakınma olarak bırakmaz: gönül sevgiliyi tam da eziyetini çekmek için seçtiğini söyler. Dördüncü bent huzur ve sevincin yokluğunu, son bent ise kıvılcımlı ahı ve mahlas beytini öne çıkarır.