Bir yere cemolmuş beş, on âşıklar
Bir araya gelen âşıkların ikrara bağlılığı, muhabbet sırrını saklayışı ve münkirin kuru suçlaması; gönül yaylası ve dâr imgeleriyle anlatılır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Bir yere cemolmuş beş, on âşıklar
Birbirleriyle meydan ederler
Dönmez ikrarından kavli sadıklar
Mahabbet sırrını ederler
1Bir yerde toplanmış beş on âşık
2Birbirleriyle meydan ederler.
3Sözüne sadık olanlar ikrarından dönmez.
4Muhabbet sırrını gizlerler.
- 2
Olsaydım onların dârında
Mahabbetlerile olduk tarümar
On iki Koyunum on dört Kuzum var
Gönül yaylâsında ederler
1Onların darağacında asılmış olsaydım.
2Muhabbetleriyle perişan oldular.
3On iki koyunum, on dört kuzum var.
4Gönül yaylasında dolaşırlar.
Dârda asılma isteği sevgi yolunda bedel ödemeye açıklığı gösterir; on iki koyun ve on dört kuzu, gönül yaylasında dolaşan inanç simgelerini pastoral bir görüntüye taşır. Pastoral sayılar, darağacının sertliğini gönlün geniş yaylasına açarak fedakârlıkla bereketi aynı hayalde buluşturur.
- 3
Dertli dertlerine düşeldenberi
Gâhi geri gider gâhi ileri
Çağırsan münkiri gelmez içeri
Mahabbete kuru ederler
1Dertli, dertlerine düşeli beri
2Bazen geri gider, bazen ileri.
3İnkârcıyı çağırsan içeri gelmez.
4Muhabbete kuru iftira ederler.
Dertli’nin bazen ileri bazen geri gidişi manevî yolun kesintili ilerleyişini anlatır; kapıya gelmeyen münkirin muhabbeti kuru bühtan sayması dışarıda kalışını kesinleştirir. Kapının dışında kalan inkârcı, yolun ileri geri yürüyüşünü kavrayamadığı için muhabbeti yalnız iftira diye adlandırabilir.
Metnin kaynağı
Atıf basılı başlık, görünür mahlas ve kanonik kimlik kaydıyla sınırlıdır; benzer mahlaslarla birleştirilmez. Yayın atfı Wikimedia Commons tarihî taraması, Ergun-1955-DERTLI-WAVE-L-DERTLI-N01 ve Public domain historical edition koşullarıyla sınırlandırılmıştır.
Atıf kanıtını aç ↗Bektaşi Şairleri, Cilt 3; kaynak kaydı wave-l-dertli-n01-D368041D8B10; tam gövde bağımsız özgün-görüntü denetiminden geçti. Yayın kaynak sürümü: Ergun-1955-DERTLI-WAVE-L-DERTLI-N01; upstream çıkarım sürümü: wave-l-dertli-n01-D368041D8B10.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Toplanan âşıkların meydanı bir yarıştan çok ikrara sadakatin sınandığı ortak alandır; muhabbet sırrını gizlemeleri söz ile iç tecrübe arasındaki sınırı korur. Meydan, konuşanların üstünlük aradığı değil, verdikleri sözü ve sakladıkları sırrı koruduğu bir sınama yeri olarak görünür.