Bîsütûn-ı Kûhken çây-ı safâsı âşıkın
Gazel, Ferhat’ın dağıyla âşığın fedakârlığını yüceltir; aşk açığa çıkınca dostların düşmana dönüşmesini ve sevgilinin, âşığın yakıcı ahına rağmen onun duasıyla hayatta kalmasını anlatır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
çây-ı safâsı âşıkın
Yârına cânın fedâ etmek bakâsı âşıkın
Var mıdır âlemde bilmem devr-i Âdemden beri
Bir yâr-ı cân-ı bâ vefâsı âşıkın
Bir aceb sırdır ki fâş oldukta aşkı âleme
bedhâh olur hayfâ asdikâsı âşıkın
Bundan anla bir hadde kim
Fer’ ederken sernigûn olmaz sadâsı âşıkın
Sûz-i dilden Es’adâ dilber yaşar mıydı eğer
Gelmese karşı yine hayr-ı duâsı âşıkın
1Ferhat’ın Bisütun Dağı, âşığın huzur içtiği çaydır;
2canını sevgiliye feda etmek âşığın kalıcılığıdır.
3Âdem devrinden beri dünyada var mıdır, bilmem,
4âşığın can dostu olacak melek huylu, vefalı bir sevgili?
5Aşkı dünyaya açığa çıktığında görülen tuhaf sır şudur:
6ne yazık ki dostları hemen ardından âşığa kötülük ister.
7Feleğin yüreğinin ne denli katı olduğunu şuradan anla:
8âşığın yükselen sesi baş aşağı dönüp yankı vermez.
9Ey Esad, gönül yangını yüzünden sevgili yaşayabilir miydi,
10âşığın hayır duası yine karşısına çıkmasaydı?
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Esad (Vak’anüvis, Sahaflar Şeyhizâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bisütun normalde ağır bir sınavdır; burada âşığın huzur içtiği sıradan bir çaya küçültülür. Can vermek yok oluş değil, aşk içinde kalıcılıktır. Şiirin acı dönüşü, aşk duyulunca dostların kötü niyetli oluşudur. Felek âşığın sesine kayıtsız kalır; buna karşı sevgiliyi koruyan şey yine zarar gören âşığın hayır duasıdır.