DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Cevrî İbrâhim Çelebi/Biz ki hâl-i dili bin derd ile izhâr ideriz
gazel · 17. yüzyıl

Biz ki hâl-i dili bin derd ile izhâr ideriz

Gamze ve gözü dönüştüren anlatının, zahidi meyhaneye götürüp delilik meclisinde şarabı hikmete çevirmesi.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Biz ki hâl-i dili bin derd ile izhâr ideriz

    Gamzeni muztarib ü çeşmini bîmâr ideriz

    Söyledirse bize efsâne-i dilden gamzen

    Çeşm-i mestâne-i bîdâr ideriz

    Çeşm-i mestinle olan zevkimizi bildirsek

    Zühdi sâgar ideriz

    Eylesek keşmekeş-i turra-i pürtâbını yâd

    Aklı giriftâr ideriz

    Neşve-i mesti-i câm-ı lebini nakl itsek

    Aşkı hem meşreb-i uşşâk-ı heveskâr ideriz

    Bizi eylerse hayran

    mahzen-i esrâr ideriz

    Dil-i Cevrî gibi itsek heves-i

    Bâdemiz hikmet ü sâkîmizi hûşyâr ideriz

    1Gönlün hâlini bin dertle açığa vururuz.

    2Gamzeni tedirgin, gözünü hasta ederiz.

    3Gamzen bize gönül hikâyesini anlattırırsa

    4Uyku dolu sarhoş gözünü uyandırırız.

    5Sarhoş gözün verdiği zevki açıklasak

    6Zahidi, elinde kadehle meyhaneciler sokağına düşürürüz.

    7Kıvrımlı saçının çekişmesini ansak

    8Aklı sevda hummasının titremesine yakalatırız.

    9Dudağının kadehindeki sarhoşluğu anlatsak

    10Aşkı, hevesli âşıklarla aynı meşrebe sokarız.

    11Lal renkli ayva tüyünün tozu bizi hayran bırakırsa

    12Kadehin tortu kabını sırlar hazinesine çeviririz.

    13Cevrî’nin gönlü gibi delilik meclisini arzulasak

    14Şarabımızı hikmet, sakimizi ayık kılarız.

    Gazel anlatma eylemini dönüştürücü bir güç yapar: gönül hikâyesi sarhoş gözü uyandırır, göz zevki zahidi meyhaneye götürür, zülüf aklı sevda hummasına salar. Son beyitte delilik meclisinin değerleri tersine döner; şarap hikmet, içki sunan saki ise ayık olur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Cevrî İbrâhîm Çelebi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBiz peyrev-i uşşâk-ı belâ perver-i aşkızCevrî İbrâhim Çelebi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

pür hâbını

uykuyla dolu olanı

bekef-i kûçe-i hammâr

elinde kadehle meyhaneciler sokağında

teblerze-i sevdâya

sevda hummasının titremesine

gubâr-ı hat-ı lâ’lin

lal renkli ayva tüyünün tozu

Cür’adân-ı kadehi

kadehin tortu veya son yudum kabını

bezm-i cünûn

delilik meclisi